Iranian Journal of hand woven carpet

fa فرصت‌الدوله شیرازی و دو فرش قاجاری: بازتاب آثار تاریخی و کتیبه‌های فارسی‌باستان (خط میخی) در فرش ایرانی Forṣat-al-Dawla Shirazi and Two Qajar Carpets: Depicting Monuments and Old Persian Cuneiform Script on Iranian Carpets طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research در گفتار پیش‌رو به بررسی دو قالی از دوران قاجار متأخر (حوالی سال 1315 هجری قمری) پرداخته می‌شود که یکی از آنها امروزه زینت‌بخش موزه فرش در تهران است و دیگری در مکانی نامعلوم در کشور آمریکاست. این دو فرش که طراح آن فرصت‌الدوله شیرازی است از چندین منظر دارای اهمیّت هستند. نخست اینکه طرح‌های موجود در آن از آثار تاریخی، حاصل بازدید طراح از اصل آثار است و دوم اینکه طراح با نسخه‌برداری پاره‌ای از کتیبه‌های میخی هخامنشی تلاش نموده از این آثار مکتوب هم در نقوش این دو قالی استفاده کند. موضوع مهم بعدی بستر تاریخی تولید این دو قالی در دوران قاجار متأخر است. فرصت شیرازی بعنوان طراح این نقوش نخستین ایرانی به شمار می‌آید که در دوران معاصر به یادگیری خطّ و زبان فارسی باستان مبادرت ورزیده است و این دو فرش ازجمله نخستین فرش‌هایی هستند که در طراحی‌شان از ترکیب توأمان آثار تاریخی و خط میخی فارسی‌باستان استفاده شده است. اینکه آثار تاریخی و خطوط میخی ترسیم شده بر این دو فرش تا چه اندازه حاصل انتقال یک به یک مشاهدات طراح از آثار بر روی نقش فرش‌ها است و تا چه اندازه طراح در تهیۀ طرح‌های این دو فرش از ذوق و قریحۀ شخصی خود استفاده کرده از‌ جمله پرسش‌های پژوهش حاضر به‌شمار می‌روند. با اینکه در نگاه کلی هر دو فرش به یکدیگر شبیه هستند امّا در طراحی آن‌ها تفاوت‌هایی دیده می‌شود که سبب می‌گردد هر کدام از این دو فرش در جای خود یگانه و منحصربه‌فرد باشند. بنابراین یکی دیگر از اهداف پژوهش حاضر بررسی این تفاوت‌ها است. فرصت‌الدوله بر اماکنی که در هر دو فرش دیده می‌شود توضیحاتی نیز افزوده است که این توضیحات در پاره‌ای از موارد ریشه در باورهای عامیانه مردم آن روزگار دارند.   <div style="text-align: justify;">This article delves into the intricacies of two Qajar carpets in Tehran’s Carpet Museum of Iran and Chicago. These carpets, designed by Forṣat-al-Dawla Shirazi around 1897, hold significance due to their depiction of monuments explored by Forṣat-al-Dawla Shirazi during his expeditions in the Fars Region in the late Qajar period. The uniqueness of these carpets stems from their incorporation of cuneiform texts copied from Achaemenid royal inscriptions at Persepolis, thus embodying the designer’s exploration. Furthermore, these carpets possess historical value for being conceived during the Iranian constitutional revolution in the late Qajar era. Forṣat-al-Dawla Shirazi, the first Iranian cuneiformist in the late 19th century, included Old Persian cuneiform and selected Achaemenid and Sasanian monuments in these carpets. The descriptions accompanying each monument in these carpets mirror the traditional recognition of pre-Islamic kings and monuments among Iranians, bridging the gap between historical awareness and scholarly resources on Iran’s history in the early 20th century. Despite their overarching resemblance, each carpet exhibits distinct details absent in the other. This article meticulously examines the motifs, descriptions, and historical context surrounding both carpets, shedding light on the designer’s background and other pertinent aspects intertwined with the carpets and Forṣat-al-Dawla Shirazi.  </div> فرش,فرصت‌الدوله شیرازی,تخت‌جمشید,فارسی‌باستان,نقوش ساسانی. Carpet,Forṣat-al-Dawla Shirazi,Persepolis,Old Persian,Sasanian Reliefs 1 26 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1063-1&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Doroodi مجتبی دورودی doroodi.official@gmail.com 10031947532846003549 10031947532846003549 Yes Manager,Persepolis Museum & The Center for Epigraphical Studies, Persepolis World Heritage Site. سرپرست موزه و عضو مرکز پژوهش‌های کتیبه‌شناسی تخت‌جمشید. Soheil Delshad سهیل دلشاد soheil.delshad88@gmail.com 10031947532846003550 10031947532846003550 No The Center for Epigraphical Studies, Persepolis World Heritage Site عضو مرکز پژوهش های کتیبه شناسی تخت جمشید Zahra Golmohammadi زهرا گلمحمدی golmohamadi.zahra@yahoo.com 10031947532846003551 10031947532846003551 No WWU Münster. دانشگاه مونستر

fa تحلیل مبانی زیبایی شناختی قالی های محرابی تبریز (موزه فرش ایران) Analysis of the aesthetic foundations of Tabriz altar carpets (Iranian Carpet Museum) طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research این پژوهش سعی بر آن دارد تا با پاسخ به این سوال اساسی که ویژگیهای زیبایی شناختی قالی های محرابی و به ویژه قالی محرابی تبریز با توجه به نمونه های موجود در موزه فرش ایران کدام موارد هستند؟ به اصول و مبانی زیبایی شناختی قالی های محرابی پرداخته و آنها  را معرفی نماید. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ساختار زیبایی شناختی قالی های محرابی با وجود عناصر زیبایی شناختی و ترکیب عواملی چون طرح،نقش و رنگ، گویای مفاهیم رمزی و نمادین بوده اند. با توجه به نقشمایه های به کار رفته در این نوع از قالیها چون محراب، قندیل، ستون، گلدان و... می توان به مفهوم رایج در قالی ایرانی که نهایتا به بهشت ازلی و مکانی برای نمایش ذات باریتعالی ختم میشود، دست یافت. در این قالیها با وجود پایبندی به عناصر سنتی قالی ایرانی و کاربست مناسب نقشمایه ها با توجه به مفاهیم آنها، تنوع و نوآوری در طرح و رنگ نیز نمایان است. در نمونه های مورد مطالعه استفاده از نقشمایه های تجریدی چون گردشهای اسلیمی و گلهای ختایی در بخشهای مختلف قالی چون متن و حاشیه ها و ترکیب مناسب آنها با نقشمایه های نمادینی چون محراب ستوندار و قندیل و گلدان و.. حائز اهمیت است. این تحقیق از نظر زمانی یک پژوهش تاریخی و از نظر هدف توصیفی- تحلیلی بوده. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و اسنادی می باشد. در این پژوهش 8 نمونه از تصاویر قالی محرابی تبریز موزه فرش ایران به شیوه توصیفی- تحلیلی مورد مطالعه قرارگرفته است. In this research, the aesthetic features of Tabriz altar carpets have been introduced and studied. This research tries to answer the basic question that what are the aesthetic features of altar rugs and especially Tabriz altar rugs according to the samples in the Iranian Carpet Museum? Deals with the aesthetic principles and foundations of altar rugs and introduces them. The results indicate that the aesthetic structure of altar rugs, despite the aesthetic elements and the combination of factors such as design, role and color, have been expressive of symbolic and symbolic concepts. According to the motifs used in this type of carpets such as altar, chandelier, column, vase, etc., the common concept in the Iranian carpet can be achieved, which ultimately ends in the eternal paradise and a place to display the essence of transcendence. In these carpets, despite adhering to the traditional elements of Iranian carpets and the proper use of patterns according to their concepts, diversity and innovation in design and color are also evident. In the studied samples, the use of abstract motifs such as Islamic rotations and khatai flowers in different parts of the carpet such as text and margins and their appropriate combination with symbolic motifs such as columnar altar, lamp, vase, etc. are important. This research is a historical research in terms of time and descriptive-analytical in terms of purpose. The method of collecting information is library and documentary. In this research, 8 samples of Tabriz altar carpet images of Iran Carpet Museum have been studied in a descriptive-analytical manner. زیبایی شناسی,طرح و نقش,قالیهای محرابی,قالی تبریز,موزه فرش. Aesthetics,design and pattern,Altar rugs,Tabriz rugs,Carpet Museum. 27 50 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-913-4&slc_lang=fa&sid=1 maryam motafakkerazad مریم متفکرآزاد mmotafakkerazad@yahoo.com 10031947532846003552 10031947532846003552 Yes Tabriz University of Islamic Art, Correspondence Officer. استادیار. عضو هیات علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز ،نویسنده مسئول Shahryar Shokrpour شهریار شکرپور sh.shokrpour@tabriziau.ac.ir 10031947532846003553 10031947532846003553 No Assistant Professor, Faculty of Industrial Arts, Tabriz University of Islamic Arts استادیاردانشکده هنرهای صناعی دانشگاه هنر اسلامی تبریز Reza Afhami رضا افهمی Afhami@modares.ac.ir 10031947532846003554 10031947532846003554 No Associate Professor, Faculty of Arts, Tarbiat Modares University دانشیاردانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس

fa تحلیل نهادیِ کارکرد تشکل‌ها در فرش دستباف براساس نظریه داگلاس نورث در دوره جمهوری اسلامی ایران Institutional analysis of the performance of organizations in handwoven carpets during the period of the Islamic Republic of Iran with an approach to the theory of Douglas C. North مدیریت فرش علمی - پژوهشي Research اکثراً موانع توسعه و همینطور کاهش تولید و صادرات فرش دستباف در بُعد اقتصادی به عواملی همچون عدم وجود بازاریابی، بیثباتی نرخ ارز، تحریمهای بینالمللی، دستمزد و هزینه مواد اولیه تولید و عدم حمایت دولت، نسبت داده شده است. در این پژوهش ضمن پذیرفتن این عوامل در فرش‌دستباف و اثرات قابل ملاحظه آن‌ها، به موضوع بسیار مهم کارکرد تشکل‌ها بر اساس رویکرد اقتصادنهادگرا، در این حوزه پرداخته‌ شده است. هدف این پژوهش بررسی کارکرد تشکل‌ها بر اساس نظریه داگلاس سی. نورث، اقتصاددان نهادگرایی، در فرش‌دستباف، دوره جمهوری اسلامی ایران است. گردآوری مطالب به روش کتابخا‌نهای (اسنادی) و گردآوری داده‌ها از روش مصاحبه عمیق استفاده شده است و سپس با روش تحلیل کیفی با رویکرد تماتیک مورد بررسی قرار گرفته و سعی شده است مؤلفه‌ها مخصوصاً  نهادهای تأثیرگذار در ابتدا شناسایی و سپس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گیرد. همچنین برای اندازه تعداد مصاحبه‌ها از اشباع نظری استفاده شده است و مصاحبه‌ها تا زمانی که ایده جدیدی کشف نشد ادامه یافت نمونه‌های مورد مصاحبه بر اساس تخصص‌های لازم و سوالات نیز بر همین اساس تدوین شده است که به شیوه کدگذاری با نرم افزار maxQDA کدگذاری، مقوله‌بندی و تجزیه و تحلیل شده است که نتایج قابل ملاحظه‌ای از آن بدست آمده است. بررسیهای این پژوهش نشان میدهد؛ از چالش‌های مهم نهادی نبود جامعه‌مدنی قدرتمند است، و عدم فعالیت تشکل‌ها، الف: هزینه مبادله را بالا میبرد (عدم انسجام سراسری اصناف و اتحادیههای فرش دستباف برای حل مشکلات خود). ب: حقوق قشرهای مختلف جامعه که بر اساس چانه‌زنی محقق میشود را به گروههای سیاسی و یا امیال سیاستمداران میسپارد. ج: در جامعهی دسترسیباز، دسترسی به رانت مولد اقتصادی برای همگان و نه صرفاً فرادستان است که این مهم نیاز به برابری حقوقی و آزادی و استقلال تشکلها و سازمانهای مستقل است و اگر این جامعه مدنی پرقدرت وجود نداشته باشد دسترسی‌باز امکان پذیر نخواهد بود.   Most of the obstacles to development as well as the decrease in the production and export of handwoven carpets in the economic dimension are attributed to factors such as lack of marketing, exchange rate instability, international sanctions, wages and cost of production raw materials, and lack of government support. In this research, while accepting these factors in handwoven carpets and their significant effects, the very important issue of the functioning of organizations based on the economic-institutional approach has been addressed in this field. The purpose of this research is to investigate the functioning of organizations based on the theory of Douglas C. North, the economist of institutionalism, in the hand-woven carpet, is the period of the Islamic Republic of Iran. Collecting materials using library method (documents) and collecting data using in-depth interview method and then using qualitative analysis method with a thematic approach and trying to identify the components, especially influential institutions, and then analyze them. . Also, theoretical saturation has been used to measure the number of interviewsAnd the interviews continued until a new idea was not discovered. The interviewed samples were compiled based on the necessary expertise and the questions were compiled accordingly, which were coded, categorized, and analyzed using maxQDA software, which yielded significant results. Has been achieved. The investigations of this research show; One of the important institutional challenges is the absence of a powerful civil society, and the inactivity of the organizations, A: increases the cost of exchange (the lack of national cohesion of handwoven carpet guilds and :union:s to solve their problems). B: It leaves the rights of different sections of the society, which are realized based on bargaining, to political groups or the wishes of politicians. A: In an open access society, access to productive economic rent is for everyone and not only Faradistan, which is the important need for legal equality and freedom and independence of independent organizations and organizations, and if this powerful civil society does not exist Open access will not be possible.   اقتصاد نهادی,تشکل‌ها,هنر-صنعت فرش‌دستباف,داگلاس نورث,اقتصاد نهادی institutional economy,organizations,hand-woven carpet art-industry,Douglas North 51 73 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-246-2&slc_lang=fa&sid=1 ریحانه کثیری 10031947532846003555 10031947532846003555 No farhad babajamali فرهاد باباجمالی babajamali_farhad@yahoo.com 10031947532846003556 10031947532846003556 Yes Art univercity of esfahan دانشگاه هنر اصفهان محمد طغرایی 10031947532846003557 10031947532846003557 No

fa ارائه مدلی برای ارزیابی بهره‌وری کارگاه‌های تولید فرش دستبافت Presenting a Model for Productivity Assessment of Handwoven Carpet Production Workshops مدیریت فرش علمی - پژوهشي Research فرش دستبافت در سال‌های اخیر جایگاه جهانی خود را از دست داده است. مشکلات متعددی باعث این موضوع شده‌اند. یکی از موارد مهم، مشخص نبودن بهره‌وری کارگاه‌های تولید فرش دستبافت است. روش‌های موجود اندازه‌گیری بهره‌وری، کمی هستند. در صنعت فرش دستبافت دستیابی به داده‌های کمی یا امکان‌پذیر نیست یا به سختی امکان‌پذیر است. تاکنون تحقیقی برای ارزیابی کیفی بهره‌وری انجام نشده است در نتیجه این تحقیق با هدف ارائه روشی برای ارزیابی بهره‌وری کارگاه‌های متمرکز تولید فرش دستبافت به صورت کیفی  صورت گرفته است. جامعه آماری تحقیق و شیوه نمونه گیری در مراحل اول و دوم تحقیق عبارتند از: خبرگان فرش دستبافت، قضاوتی؛ تولیدکنندگان فرش دستبافتِ دارای کارگاه بافت در شهر اصفهان و تصادفی. برای تعیین شاخص‌های ارزیابی بهره‌وری، از روش دلفی در مرحله اصلی و مقدماتی و برای ارزیابی بهره‌وری، از آزمون تی یک نمونه‌ای استفاده شده است. در این تحقیق به عنوان نتیجه، روشی برای ارزیابی بهره‌وری ارائه گردید که برای ارزیابی بهره‌وری قابلیت اجرا در کلیه کارگاه‌های متمرکز تولید فرش دستبافت را دارد. در این پژوهش برای بهره وری دو بُعد اثربخشی و کارایی منظور گردیده است. سرمایه، مواد، تجهیزات، روش، مدیریت و نیروی انسانی ، شاخص‌های کارایی بوده  و تحقق اهداف و رضایت مشتری شاخص‌های اثربخشی اند. نتایج آزمون تی یک نمونه‌ای بیانگر این است که بهره‌وری، ابعاد و مؤلفه‌های آن از حد متوسط بیشتر اما از حد ایده‌آل کمتر می‌باشند. In recent years, hand-woven carpets have lost their global status. Several problems have caused this issue. One of the important things is the uncertainty of the productivity of handwoven carpet production workshops. Existing productivity measurement methods are quantitative. In this industry, obtaining quantitative data is either not possible or hardly possible. So far, no research has been done for the qualitative evaluation of productivity. As a result, this research has been conducted with the aim of providing a qualitative method for evaluating the productivity of concentrated workshops for the production of handwoven carpets. The statistical populations and sampling methods in the first and second stages was: the experts of handwoven carpets, judgmental method; and the producers of handwoven in Isfahan, randomly method. To determine productivity evaluation indicators, the Delphi method was used, and one-sample t-test was used to evaluate productivity. In this research, a method for evaluating productivity was presented. Two dimensions of effectiveness and efficiency have been considered for productivity. Capital, materials, equipment, methods, management and human resources are indicators of efficiency, and achievement of goals and customer satisfaction are indicators of effectiveness. The results of the t-test show that its productivity, dimensions and components are more than the average but less than the ideal. In order to improve productivity, while reducing the amount of consumables and manpower costs that make up a high percentage of the costs of handwoven carpets, it is necessary to increase outputs by improving work methods and using appropriate tools.   کارگاه های متمرکز بافت فرش,ارزیابی بهره‌وری,کارایی,اثربخشی,شهر اصفهان Centralized Carpet Weaving Workshops,Productivity Evaluation,Efficiency,Effectiveness,Isfahan City 75 90 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-874-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Ranjbar مریم رنجبر director_mranjbar@yahoo.com 10031947532846003558 10031947532846003558 No masters student, department of Hand woven carpet, faculty of Architecture and Art, university of Kashan, Kashan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت فرش دانشگاه کاشان، دانشکده معماری و هنر، گروه فرش دستبافت Amir hossein Chitsazian امیرحسین چیت سازیان chitsazian@kashanu.ac.ir 10031947532846003559 10031947532846003559 Yes Associate Professor department of Hand woven carpet, faculty of Architecture and Art, university of Kashan, Kashan, Iran دانشیار دانشگاه کاشان، دانشکده معماری و هنر، گروه فرش دستبافت Esmaeil Mazroui Nasrabadi اسماعیل مزروعی نصرآبادی drmazroui@kashanu.ac.ir 10031947532846003560 10031947532846003560 No assistant professor, department of business administration, faculty of financial science, management and entrepreneurship, university of Kashan, Kashan, Iran استادیار، گروه مدیریت کسب و کار، دانشکده علوم مالی، مدیریت و کارآفرینی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

fa خوانش ترامتنی فرش در هنر معاصر (مطالعه موردی آثار النا هرزگ و محمودصالح محمدی) Carpet reading in contemporary art “Case study of the works of Elena Herzog and Mahmoud Saleh Mohammadi” طرح و نقشه روش شناسی ویژگیهای بیانی فرش دستباف بهعنوان شاخصترین گونه هنرهای سنتی ایران، در بستر سنتهای جمعی تعریف میگردد. اما برخی هنرمندان ایرانی و غیر ایرانی از آن برای آفرینش هنر معاصر که خصلتی فردگرایانه دارد، بهره گرفتهاند. پژوهش حاضر قصد دارد تا با هدف واکاوی ظرفیت و قابلیتهای بیانی فرش در هنرهای معاصر، به نحوه و چگونگی بازنمود فرش به مثابه متن در ان آثار و دلالتهای ارجاعی، معنایی و کارکردی آن بپردازد. از اینرو رویکرد ترامتنیت ژنت که رویکردی مبتنی بر متن و روابط میان متنی است برای خوانش آثار دو هنرمند، محمود صالح محمدی و النا هرزگ که به واسطه تناسب با موضوع تحقیق به صورت هدفمند انتخاب شدهاند، مورد استفاده قرار گرفتهاست. ماهیت پژوهش حاضر توسعهای و به روش توصیفیتحلیلی و با اتکا به دادههای کیفی بر گرفته از مطالعات کتابخانهای- اسنادی و  مشاهده انجام گرفته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که در آثار این هنرمندان، فرش به مثابه یک متن در ترکیب با متون و بافت هنر معاصر به عنوان بینامتنی برای بیان فردگرایانه و تجسمی و با اشاره به مفاهیمی فراتر از خود  مورد استفاده قرار گرفته است و در نوعی رابطه پیرامتنی به ابزار بیان ایدهها و مفاهیم مورد نظر هنرمند و به سرمتنی در حوزه هنر معاصر بدل شده است و هر دو هنرمند در قالب اثر خود با اتکا به شناخت ماهیت و دلالتهای معنایی و قابلیتهای بیانی و تجسمی فرش ایران و ترکیب آن با ایدههای برگرفته از فرهنگهای گوناگون، از فرش به عنوان قالبی برای بیان ایده فردی خود و پدید آوردن یک اثر تجسمی معاصر بهره گرفتهاند. The expressive features of handmade carpets are defined as the most prominent Iranian traditional arts in the context of collective traditions. The carpet with this intrinsic component, has been used by many Iranian and non-Iranian artists in contemporary art that has an individualistic character. The manner of representation of the carpet as text in contemporary artworks and its referential, semantic and functional implications, is the issue of this research. Therefore, the transtextual approach of Genette has been used to read these works, which is text-oriented and based on intertextual relationships. The purpose of this study is to introduce the capacities and expressive capabilities of the carpet in contemporary art. The works of two artists who have characteristics related to the subject of research have been selected and studied based on a descriptive-analytical method. The nature of this research is developmental and in the form of qualitative research. The data collection method is a library - documentary, observation of works and tools for data collection are research paper and using modern scanning tools. Based on the results, carpet as a text in combination with texts and new branches of contemporary art, is used in a completely individualistic expression, visual function and concepts beyond the carpet itself.The carpet is in service of the artist's ideas and concepts and not as carpets, but it has become a work in contemporary art itself. It was also found in the study of the samples, Hypertextualite, Paratextualite and Intertextuality of Transtextualiet Types, allowed and guided the interpretation and reception of the semantic and expressive implications of carpet and understanding the existing relationships with other textual, linguistic and artistic (visual) systems, and they are considered a good approach to carpet study.   ترامتنیت,متن,فرش دستباف,هنرهای معاصر. Transtextualite,Text,Contemporary artwork,Carpet 91 109 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-722-3&slc_lang=fa&sid=1 Azam Rasooli اعظم رسولی rasooliazam@yahoo.com 10031947532846003561 10031947532846003561 Yes Technical and Vocational university دانشگاه فنی و حرفه ای

fa بررسی ساختاری اشکال مختلف حوض در فرش، نگارگری و معماری منظر ایران Structural investigation of different pond forms in carpets, painting and landscape architecture of Iran طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research چکیده ترسیمات ساده هندسی جزو اولین اشکالی بودند که در هنر و معماری ایران از آن استفاده شده است. هنرمندان ایرانی بوسیله اشکال مختلف اندیشه‌ها،مفاهیم و باورها خود رانشان داده اند. در آثار هنری اشکال  هندسی دارای تنوع زیادی هستند. ایجاد گونه های متنوع در اشکال حوض، نماد تکاپوهای معنایی و زیباشناختی برای حُسن بهره وری از آب بوده و انعکاس زیباشناختی خاصی در  بناهای ایرانی دارد.  هدف این پژوهش بررسی ساختاری اشکال مختلف حوض در فرش، نگارگری و معماری منظر ایران است . پژوهش فوق به روش توصیفی- تطبیقی و با بهره گیری از منابع اسنادی (کتابخانه ای) انجام شده است.   یافته‌ها نشانگر این است که معماری گاهی منبع الهام برای نقوش و طرح های فرش و نگارگری بوده است، بنابراین هندسه جز اصلی ترین وجوه مشترک بین این سه هنر است. همچنین بین معماری، فرش و نگارگری  از گذشته  تا کنون نمادهای مشترک وجود داشته است که هر کدام دارای معانی خاص و ویژه ای بوده اند. نتایج این پژوهش نماینگر این نکته اشت که اشکال و عنصر حوض در اکثر فرش ها برگرفته از معماری باغ ایرانی بوده و بیشتر به اشکال چهارگوش و دایره مرکزی دیده شده است. نگارگر ایرانی نیز سندی مهم و با ارزش و جلو های بی نظیر از باغ ایرانی را به نمایش گذاشته است. در نتیجه اشکال حوض در نگاره ها و قالی های ایرانی تأکید بر مرکزیت حوض، شبکه آبرسانی جریان آب، تقارن، طبیعت گرایی، هماهنگی بین عناصر موجود در معماری و تفکیک فضاها تأکید دارد.   Abstract Simple geometric drawings were among the first forms used in Iranian art and architecture. Iranian artists have been driven by different forms of thoughts, concepts and beliefs. In works of art, geometric shapes have many variations. The creation of diverse species in the forms of the pond is a symbol of semantic and aesthetic efforts for good water efficiency and has a special aesthetic reflection in Iranian buildings. The purpose of this research is to investigate the structural aspects of different forms of ponds in carpets, painting and landscape architecture of Iran. The above research has been done by descriptive-comparative method and by using documentary sources (library). The findings show that architecture has sometimes been a source of inspiration for carpet and painting motifs and designs, so geometry is one of the main common aspects between these three arts. Also, there have been common symbols between architecture, carpets and painting from the past until now, each of which had special and special meanings. The results of this research show that the shape and element of the pond in most of the carpets are derived from the architecture of the Iranian garden and are mostly seen in the form of a square and a central circle. The Iranian painter has also exhibited an important and valuable document and unique facades of the Iranian garden. As a result, the shapes of the pond in Iranian paintings and carpets emphasize the centrality of the pond, the water supply network, symmetry, naturalism, harmony between the elements in architecture, and separation of spaces.   حوض,حوض در معماری,حوض در فرش,حوض در نگارگری haws,haws in architecture,haws in carpet,haws in painting 111 126 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1135-1&slc_lang=fa&sid=1 leila farahbod لیلا فرهبد Leila.farahbod.992@gmail.com 10031947532846003573 10031947532846003573 Yes PHD Student دانشگاه آزاد اسللامی کیش Abolfazl Davodiroknabadi ابوالفضل داودی davodi@iauyazd.ac.ir 10031947532846003574 10031947532846003574 No professor دانشگاه آزاد اسللامی یزد Tooraj Fashandaki تورج فشندکی fashandaki@yahoo.com 10031947532846003575 10031947532846003575 No assistant professor دانشگاه آزاد اسللامی شبستر

fa سبک شناسی طرح و نقش قالی تهران در عصرقاجار Stylistics of design and pattern of Tehran carpet in Qajar era طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research در شهر تهران، به خصوص حومه آن قالی‌هایی در دوره قاجار، در کارگاه‌های متمرکز و نیمه متمرکز تولید شده است. قالی‌هایی که بیشتر دسترنج استاد‌کاران و بافندگان مهاجر از شهر‌های یزد، اصفهان، تبریز و کرمان است. قالیهایی که با  تبعیت از فنون بافت شهر‌های مذکور و مواد اولیه‌ی با کیفیت موجود در شهر تهران با شرایط، امکانات و سلایق این شهر، بافته شده و نشان می‌دهد که بین سبک قالی تهران و شهرهای مذکور پیوندهایی در طرح، نقش و رنگ‌بندی ایجاد شده است. هدف اصلی تحقیق، شناسایی طرح و نقشه قالی‌ تهران در دوره قاجار است. سوال اصلی مقاله این است که: پایه و اساس طرح‌ و نقشه قالی تهران چه بوده و ویژگی‌های ظاهری آن کدامند؟ این تحقیق با رویکرد پژوهش کیفی از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و جامعه آماری آن از نمونه  قالی‌های انتخابی موجود در موزهها، بازار تهران و مجموعههای شخصی افراد و تصاویر موجود در منابع معتبر است که توسط اساتید فن اصالت و قدمت آنها محرز شده است. با توجه به منابع محدود و اطلاعات مختصر مکتوب درباره قالی تهران این تحقیق به روش میدانی، مصاحبه و مشاهده انجام گرفته است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که بافندگان مهاجر ساکن در شهر تهران و حومه آن، علاوه بر تولیدات مناطق اصلی و بومی خود، طرح قالی شهرهایی همچون اصفهان، تبریز، کرمان و مناطق صاحب سبک که مقبولیت نسبی و عمومی به همراه داشته را نیز بافتهاند. همچنین بررسی قالیهای معدود موجود از آن دوره نشان میدهد، اواخر دوره قاجار همراه با شکوفایی و رونق قالی شهری تهران بوده است. In the city of Tehran, especially in its suburbs, carpets were produced in the Qajar period in centralized and semi-centralized workshops. Carpets that are mostly made by master craftsmen and immigrant weavers from the cities of Yazd, Isfahan, Tabriz and Kerman. Carpets that are woven following the weaving techniques of the mentioned cities and the quality raw materials available in the city of Tehran with the conditions, facilities and tastes of this city, and it shows that there are links between the carpet style of Tehran and the mentioned cities in the design, pattern and coloring has been. The main goal of the research is to identify the plan and map of Tehran carpet in the Qajar period. The main question of the article is: What was the basis of Tehran carpet design and what are its appearance characteristics? This research is a descriptive-analytical qualitative research approach and its statistical population is selected samples of carpets available in museums, Tehran bazaar and personal collections of people and images available in reliable sources, whose authenticity and age have been verified by experts. has been Considering the limited sources and brief written information about Tehran carpets, this research has been conducted by field, interview and observation method. The results of the research indicate that the immigrant weavers living in Tehran and its suburbs, in addition to the productions of their main and native areas, have carpet designs from cities such as Isfahan, Tabriz, Kerman and other areas of style that have brought relative and general acceptance. They are also woven. Also, the examination of the few existing carpets from that period shows that the end of the Qajar period was associated with the prosperity of urban carpets in Tehran. قالی تهران,دوره قاجار,طرح و نقش Keywords: Tehran Carpet,Qajar period,design and motif 127 147 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1141-1&slc_lang=fa&sid=1 Toktam Jallalian Rad تکتم جلالیان راد ttoktamjrad@yahoo.com 10031947532846003576 10031947532846003576 Yes None دانشگاه هنز ایران محمدرضا خیرالهی 10031947532846003577 10031947532846003577 No دانشگاه هنز ایران

fa بررسی نقش مایه طاووس در قالی های کرمان دوره صفویه و قاجار Investigating the role of peacock motif in Kerman carpets of the Safavid and Qajar periods نماد شناسی و اسطوره شناسی علمی - پژوهشي Research نقش طاووس، از پر کار برد ترین نقوش نمادین، در هنر ایران و حتی جهان بوده که از گذشته، جایگاه ویژه ای در ادبیات، هنر و باور های مردم ایران داشته است. در قالی های کرمان دوره صفویه و قاجار، این نقشمایه حضور داشته است. هدف و ضرورت از این پژوهش آن است تا با شناخت نقشمایه طاووس در قالی های کرمان دوره صفویه و قاجار، ویژگی هایی چون شکل ظاهری طاووس، جایگاه، تعداد، جهت، نقش، عناصر اساطیری، مورد بررسی و بیان قرار گیرد و در انتها تفاوت های ظاهری و معنایی طاووس در دو دوره مذکور با هم مقایسه شود. با توجه به موارد گفته شده، سوال اصلی پژوهش به این صورت است که : 1) آیا شکل ظاهری و جایگاه معنایی نقشمایه طاووس، در قالی کرمان، در گذر از دوره صفویه به قاجار دستخوش دگرگونی شده، و در راستای این تغییر، تفاوتی در این نقش (ظاهر و معنا) ایجاد شده است؟ روش پژوهش، استفاده از مطالب کتابخانه ای و منابع عکس ها، استفاده از تصاویر سایت های اینترنتی معتبر مجموعه داران فرش و شیوه بیان مطالب از نوع توصیفی در قالب متن، تصاویر و جداول است. 22 نمونه قالی مورد بررسی قرار گرفته، که نحوه انتخاب قالی ها به صورت هدف مند، مربوط به دو دوره خاص صفویه و قاجار و حضور کامل نقشمایه طاووس مد نظر قرار گرفته است. 9 نمونه مربوط به دوره صفویه و 13 نمونه مربوط به دوره قاجار است. شکل ظاهری طاووس در دوره صفویه با قاجار در مقایسه با هم تغییراتی داشته است که در دوره صفویه انتزاعی و در مکان های بسته حضور دارد و در دوره قاجار، نزدیک به حالت طبیعی طاووس، آنچه که ما در طبیعت می بینیم در فضای آزاد تری حضور دارد. اما در نقش اصلی طاووس که نقش محافظت گونه و نگاه بانی از بهشت را دارد خدشه ای وارد نکرده است. نقش طاووس، از پر کار برد ترین نقوش نمادین، در هنر ایران و حتی جهان بوده که از گذشته، جایگاه ویژه ای در ادبیات، هنر و باور های مردم ایران داشته است. در قالی های کرمان دوره صفویه و قاجار، این نقشمایه حضور داشته است. هدف و ضرورت از این پژوهش آن است تا با شناخت نقشمایه طاووس در قالی های کرمان دوره صفویه و قاجار، ویژگی هایی چون شکل ظاهری طاووس، جایگاه، تعداد، جهت، نقش، عناصر اساطیری، مورد بررسی و بیان قرار گیرد و در انتها تفاوت های ظاهری و معنایی طاووس در دو دوره مذکور با هم مقایسه شود. با توجه به موارد گفته شده، سوال اصلی پژوهش به این صورت است که : 1) آیا شکل ظاهری و جایگاه معنایی نقشمایه طاووس، در قالی کرمان، در گذر از دوره صفویه به قاجار دستخوش دگرگونی شده، و در راستای این تغییر، تفاوتی در این نقش (ظاهر و معنا) ایجاد شده است؟ روش پژوهش، استفاده از مطالب کتابخانه ای و منابع عکس ها، استفاده از تصاویر سایت های اینترنتی معتبر مجموعه داران فرش و شیوه بیان مطالب از نوع توصیفی در قالب متن، تصاویر و جداول است. 22 نمونه قالی مورد بررسی قرار گرفته، که نحوه انتخاب قالی ها به صورت هدف مند، مربوط به دو دوره خاص صفویه و قاجار و حضور کامل نقشمایه طاووس مد نظر قرار گرفته است. 9 نمونه مربوط به دوره صفویه و 13 نمونه مربوط به دوره قاجار است. شکل ظاهری طاووس در دوره صفویه با قاجار در مقایسه با هم تغییراتی داشته است که در دوره صفویه انتزاعی و در مکان های بسته حضور دارد و در دوره قاجار، نزدیک به حالت طبیعی طاووس، آنچه که ما در طبیعت می بینیم در فضای آزاد تری حضور دارد. اما در نقش اصلی طاووس که نقش محافظت گونه و نگاه بانی از بهشت را دارد خدشه ای وارد نکرده است.   The patterns used in Iranian arts were very common and widely used since the ancient time until now. Each of these patterns has conveyed a specidic meaning to the viewer. One of these motifs is the peacock. The motif of peacock is one of the most used symbolic motifs in the art of Iran and even the world. During the years, this motif has had a special place in the literature, art and beliefs of the Iranian people. This motif was present In Kerman carpets of the Safavid and Qajar period. The purpose and necessity of this research is to understand the role of the peacock motif in Kerman carpets of the Safavid and Qajar periods, and study some related features such as the appearance of the peacock, its location, number, direction, role, mythological elements. Such elements will be investigated and expressed, and the differences in the appearance and meaning of the peacock in the two mentioned periods would be compared. According to the mentioned cases, the main question of the research are as follows: 1) Did the visual form and semantic status of the peacock figure in Kerman rugs change from the Safavid period to the Qajar period, and did this change creat a difference between the visual form and semantic meaning of this figure? The research method is use of library materials and photo sources, images from reliable websites of carpet collectors, and the way of expressing the content is descriptive in the form of text, images and tables. 22 samples of carpets have been examined. The carpets were selected via a purposeful manner, all of them are related to the two special periods of Safavid and Qajar periods and the full presence of the motif of the peacock, has been considered in selecting them. 9 samples are related to the Safavid period and 13 samples are related to the Qajar period.The appearance of the peacock in the Safavid and Qajar periods has undergone some changes in comparison to each other. In the Safavid period, it is abstract and present in closed spaces, and in the Qajar period, the patterns are close to the natural state of the peacock that we see in nature and the peacocks are presented in freer spaces. But this free space has not affected the main role of the peacock, which protecting and guarding the heaven.   نقش مایه طاووس,قالی کرمان,دوره صفویه,دوره قاجار. Peacock pattern,Kerman carpet,Safavid period,Qajar period 149 169 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-811-7&slc_lang=fa&sid=1 هما Mousanejad هما موسی نژاد HOMA.ILA25@GMAIL.COM 10031947532846003572 10031947532846003572 Yes teacher دانشگاه شهید باهنر کرمان

fa گونه شناسی طرح‌ و نقش‌ قالی شهرستان ملایر Typology of carpet design and patterns of Malayer طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research شهرستان ملایر مهمترین مرکز قالی‌بافی استان همدان می‌باشد، فرهنگ قالی‌بافی در این منطقه با زندگی مردم آمیخته شده و تاثیرات بسیاری از فرهنگ مردم منطقه را در خود جای داده است، به‌طوری که ملایر را می توان به عنوان یکی از قطب‌های مهم قالی‌بافی به در غرب کشور را نامید؛ چرا که قالی‌ها و قالیچه‌های این منطقه دارای طرح‌ها و نقوش منحصر به فرد و شناسنامه داری هستند که اکثراً به سبک روستایی تولید می‌شوند. اگرچه تا حدودی الگوبرداری‌هایی از طرح ها و نقوش برخی مناطق همجوار از جمله اراک و بیجار نیز در بافته‌های ملایر قابل ردیابی است. مسئله اصلی در این پژوهش شناسایی و معرفی ویژگی‌های فرمی طرح‌ها و نقوش رایج و اصیل قالی‌ها و قالیچه‌های منطقه ملایر است. نوع پژوهش توصیفی و روش اجرای آن توصیفی-تحلیلی بوده و <a name="_Hlk163551611">جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و میدانی</a><a name="_Hlk163551647"> (در قالب مصاحبه و کارت مشاهده) می‌باشد</a>. نتایج این پژوهش آشکار ساخت که  نقوش قالی‌ها و قالیچه‌های ملایر غالباً در فرم های شکسته و هندسی، در قالب الگوهای طرحیِ اصیلی چون؛ نقش ماهی که در بسیاری از مناطق با پیشوندهایی نظیر چهار، سگ، رودباری، علمدار و هراتی به کار می‌رود(ویژه مناطق تک پود باف)، نقش چهارچنگ، نقش پیچ جوزان، نقش شال ماهی (ویژه مناطق دو پود باف)، نقشه پنجه نباتی و نقش برجسته در زمینه‌های رنگی لاکی، سفید و سرمه‌ای قابل شناسایی هستند.   Malayer County is the most important center of carpet weaving in Hamadan Province. The culture of carpet weaving in this region is intertwined with the lives of the people and has absorbed many influences from the local culture. As such, Malayer can be considered one of the significant hubs of carpet weaving in the western part of the country, as the carpets and rugs from this area feature unique and distinctive designs that often reflect rural styles. Although there are some influences from the patterns and motifs of neighboring regions such as Arak and Bijar, they can still be traced in Malayer's weavings. The main issue in this research is to identify and introduce the formal characteristics of the common and authentic designs and motifs of carpets and rugs in the Malayer region. The type of research is descriptive, and the method of implementation is descriptive-analytical, with data collection conducted through library research and fieldwork (in the form of interviews and observation cards). The results of this research revealed that the motifs of Malayer's carpets and rugs are predominantly in broken and geometric forms, featuring original design patterns such as: the fish motif, which is used in many regions with prefixes like four, dog, riverbank, standard bearer, and Herati (specific to single-ply weavings), the four-claw motif, the twisted walnut motif, the fish shawl motif (specific to double-ply weavings), the plant claw pattern, and raised motifs in color backgrounds of lacquer red, white, and navy blue.   قالی ملایر,ماهی هراتی,چهارچنگ,پیچ جوزان Malair carpet,Herati fish,Charchang,Piche Jozan 171 191 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-964-1&slc_lang=fa&sid=1 sepehr qasemi سپهر قاسمی sepehr1378qasemi@gmail.com 10031947532846003568 10031947532846003568 No Instructor of Carpet Department, Arak University مربی گروه فرش-دانشگاه اراک Majid Reza Moghanipour مجیدرضا مقنی پور mmoghanipoor@yahoo.com 10031947532846003569 10031947532846003569 Yes Associate Professor of Faculty of Art and Architecture, Shiraz University دانشیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز

fa مطالعه نقوش گلیم "پلاس" شهرستان قاینات Study of "Plus" kilim motifs of qaenat city طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research  بافته‌های داری تولید شده توسط زنان شهرستان قاینات در استان خراسان‌جنوبی از نظر اصالت، کیفیت، نقوش و کاربرد بسیار باارزش هستند. در این میان وجود دستبافته‌ای به نام پَلاس توجه هر علاقمندی به این حوزه را به خود جلب می کند. نقوش این زیرانداز تابع نقشه ای از پیش تعیین شده نبوده و در ذهن پلاس‌باف جای دارد. هدف این مقاله ابتدا معرفی این دست‌بافته ارزشمند و زیبایی های پنهان شده در نقوش آن بوده و به دنبال یافتن پاسخ برای این سوالات است که: پلاس‌های دستبافت شهرستان قاینات متشکل از چه نقوشی است؟ عوامل موثر بر خلق و ایجاد نقوش پلاس‌های دستبافت شهرستان قاینات چیست؟ این تحقیق که به روش توصیفی – تحلیلی انجام گردیده، آنچه از ذهن بافنده بر زمینه پلاس انعکاس یافته را با استفاده از روش میدانی، تصویربرداری از نمونه ها، مصاحبه با هنرمندان  ومطالعه مستندات‌کتابخانه ای، استخراج، ثبت و دسته‌بندی نموده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد طرح و نقش در پلاس های شهرستان قاینات در سه دسته گیاهی، جانوری و هندسی دسته‌بندی می شوند. در بطن نقوش گلیم (پلاس) که آمیخته با زندگی است تاثیر و اهمیت زیست‌روزانه، اقلیم و طبیعت را می توان دید.   بررسی ها نشان می‌دهد پلاس ها  نوعی کارکرد تعویذگونه داشته و جایی برای ثبت و ضبط نماد تجسمی چشم‌زخم و دفع نیروهای‌شر بوده اند. تاثیر مهاجرت، تنوع‌قومی و تعاملات‌فرهنگی با مناطق همجوار شامل استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان و خراسان‌رضوی نیز در نقوش کاملا مشهود است. Woven fabrics produced by women in qaenat city in South Khorasan province are very valuable in terms of originality, quality, patterns and application. Meanwhile, the existence of a hand-woven fabric called Plus attracts the attention of anyone interested in this field. The designs of this underlayment are not a function of a predetermined plan and are in the mind of the plus weaver. The purpose of this article is to first introduce this valuable hand-woven and the beauties hidden in its designs, and to find answers to these questions: What are the hand-woven plus designs of qaenat city? What are the factors influencing the creation of hand-woven patterns in Qaenat city? This research, which was carried out by a descriptive-analytical method, extracted, recorded and categorized what was reflected from the mind of the weaver on the field of Plus by using the field method, photographing samples, interviewing artists and studying library documents.The results of the research show that the designs and patterns on the carpets of Qaynat city are classified into three categories: plant, animal and geometric. In the heart of the carpet (carpet) designs, which are mixed with life, the impact and importance of daily life, climate and nature can be seen. Studies show that the carpets had a kind of amulet-like function and were a place to record and record the visual symbol of the evil eye and ward off evil forces. The impact of migration, ethnic diversity and cultural interactions with neighboring regions including the provinces of Sistan and Baluchestan, Kerman and Khorasan Razavi is also clearly evident in the designs.   پلاس,خراسان جنوبی,قاین,نقش,گلیم Plus,South Khorasan,gaenat,kilim,role 193 210 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1150-1&slc_lang=fa&sid=1 anahita moghbeli آناهیتا مقبلی Anahita.moghbeli@gmail.com 10031947532846003570 10031947532846003570 Yes Associate Professor, Department of Art, Payame Noor University دانشیارگروه علمی هنر، دانشگاه پیام نور zohre asadpour زهره اسدپور zohre.asadpour@yahoo.com 10031947532846003571 10031947532846003571 No Expert of the General Department of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of South Khorasan کارشناس اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی خراسان جنوبی