Iranian Journal of hand woven carpet

fa زیبایی شناسی نقوش ذهنی خورجین های عشایری منطقه بختیاری Aesthetics of imaginary patterns in saddlebag by Bakhtiari nomads and other tribes who live in the same area. طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research زیبایی‌شناسی فرش دست‌باف ایرانی بر گرفته از باور و درک زیباشناختی انسان ایرانی از نظام هستی است. در مجموعه‌ی دست‌بافته‌های کوچک عشایر بختیاری، خورجین‌ها از نظر الیاف، کاربرد و نقوش یک نمونه‌ی با ارزش محسوب می‌شوند. نقوش این‌گونه دست‌بافته‌ها ذهنی بوده و مبتنی بر باورها و اعتقادات عشایر با کمک گرفتن از طبیعت شکل گرفته‌اند. نقوش ذهنی خورجین‌های عشایر منطقه‌ی بختیاری دارای ویژگی‌های خاص و ارزش‌های بصری بر مبنای استفاده و برداشت از طبیعت و زیبائی‌های آن، از حیث طرح و رنگ است و از آن‌جایی که تابع هیچ نقشه‌ی از قبل تهیه و سفارشی شده نیست، جایگاهی برتر به خود اختصاص داده‌اند. هدف این مقاله تبیین ویژگی‌ها و زیبایی‌های مستتر در نقوش ذهنی این‌گونه دست‌بافته‌ها است، که این ویژگی و زیبایی‌های نقوش، جزیی از ویژگی‌های کلی و زیبایی‌های مجموعه (پشت و روی دست‌بافته، الیاف دست‌بافته، شیرازه و اتصالات دیگر دست‌بافته) دست‌بافته عشایری است. سؤال اصلی مقاله این است که نقوش ذهنی دست‌بافته‌های عشایری بازتاب چه ویژگی‌های تجسمی است و جایگاه طبیعت و زیبایی‌های آن از حیث طرح و رنگ و ترکیب‌بندی در خلق نقوش ذهنی خورجین‌های عشایر منطقه‌ی بختیاری کجاست و چگونه نقوش ذهنی خورجین‌ها از طبیعت منطقه تأثیر گرفته و یا تجرید و انتزاع یافته‌اند. داده‌های پژوهش با استفاده از روش میدانی، مصاحبه و کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند، تا بتوانند آن‌چه از ذهن بافنده‌ی عشایری با توجه به پیشینه‌ی قومی و طبیعت محیط زندگی‌اش نقش بر خورجین شده است؛ کشف و استخراج شود و سپس ثبت و دسته‌بندی شوند. در نتیجه‌ی این پژوهش، دست‌یابی به یک دسته‌بندی کامل از انواع نقوش گیاهی، حیوانی، هندسی و تصویری با توجه به ابعاد گسترده‌ی فرهنگ و آداب زندگی عشایر بختیاری حاصل شده است. همچنین درصد و میزان استفاده بافندگان عشایر منطقه از الیاف بومی و سنتی نسبت به الیاف کارخانه‌ای به دست آمده است و در ارتباط با میزان استفاده‌ی بافندگان عشایر بختیاری از رنگ‌های سنتی و گیاهی نسبت به رنگ‌های شیمیایی، این پژوهش نتایج قابل توجهی را به همراه داشته است.   The aesthetics of the Iranian handmade carpet is based on the aesthetic belief and understanding of the Iranian man from the system of existence. In the collection of small handbags in the Bakhtiari nomads, the pillars are considered as valuable for fibers and applications. Patterns of these handcrafts are subjective and based on the beliefs and beliefs of tribes with the help of nature. These motifs of the tribes of the Bakhtiari tribes have specific features and visual values based on the use of nature and its beauty in terms of design and color. Since the function of no pre-prepared maps and not customized, the superior position to Have allocated themselves. The purpose of this article is to explain the features and beauties that are inherent in the motifs of these handcuffs. This feature and the motifs of beauty, part of the features and the beauty of the collection (hand-woven back, woven, woven, woven, and other woven) Nomad is. The main question of the article is that the motifs of the nomadic handcrafts reflect what are the visual features, and where is the place of nature and its beauty in terms of design, color and composition in the creation of subjective motifs in the tribal pockets of the Bakhtiari region, and how are the motifs of the pods from The nature of the region has been affected or abstracted and abstracted. The research data were collected using a field, interview and library methodology to discover and extract what is considered by the nomadic weaver according to the ethnic background and the nature of its life environment, and then recorded and categorized. In another glance, the proper and unconsciousness of the correct relationships of visual elements in the beautiful composition of the embroidered designs of the tribes of the Bakhtiari region has demonstrated the creativity of the knights of the region with an emphasis on the look of nature. As a result of this research, the achievement of a complete range of types of plant, animal, geometric and visual designs has been achieved taking into account the widespread dimensions of the culture and lifestyle of the Bakhtiari tribal elders. Also, the percentage and rate of use of tribal knitters in the region from native and traditional fibers were obtained from factory fibers. Concerning the use of Bakhtiari tribal weavers from traditional and herbal colors compared to chemical paints, this research has yielded significant results Has brought along.   دستبافته,عشایر بختیاری,نقوش ذهنی,خورجین بختیاری bakhtiari,khorjin,carpet,hanmade carpet 1 15 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-828-2&slc_lang=fa&sid=1 ardeshir boroujeni اردشیر بروجنی ardeshir.boroujeni@yahoo.com 10031947532846003238 10031947532846003238 No PhD student دانشجوی دکتری Alireza Khaje Ahmad Attari علیرضا خواجه احمد عطاری a.attari@aui.ac.ir 10031947532846003239 10031947532846003239 Yes faculty member دانشگاه هنر اصفهان Mohamad Taghi Ashoori محمد تقی آشوری taghi.ashouri@gmail.com 10031947532846003240 10031947532846003240 No faculty member عضو هیئت علمی محمدرضا حافظ نیا 10031947532846003241 10031947532846003241 No

fa بازنمایی سبک معماری دوره قاجار در فرش «بهرام گور و هفت گنبد» Representation of Qajar period architecture style in "Bahram Gur and Haft Gonbad” carpet جامعه شناسی فرش علمی - پژوهشي Research فرش «بهرام گور و هفت گنبد» موجود در موزه فرش ایران، از قالی‌های تصویری دوره قاجار است که یکی از داستان‌های «هفت پیکر» نظامی گنجوی، در خصوص ازدواج بهرام با شاهزادگان هفت اقلیم را روایت می‌کند. این فرش تا به حال، از جهات مختلفی مورد مطالعه قرار گرفته، ولی به پیوند این فرش با معماری قاجاری توجهی نشده است. در این مقاله، سعی بر آن است که، عناصر و آرایه‌های معماری موجود در فرش استخراج شده وبه این پرسش پاسخ داده شود که: سبک معماری رایج دوران قاجار، چه نمودهایی در فرش «بهرام گور و هفت گنبد» داشته است؟ روش این تحقیق، توصیفی – تحلیلی و تاریخی، و گردآوری مطالب و اسناد، به شیوه کتابخانه‌ای بوده است. در این پژوهش، پس از بررسی داستان بهرام گور و هفت گنبد، برخی ویژگی‌های معماری عصر قاجار بیان شده و پس از آن، عناصر معماری این عصر، با تصاویر منقوش فرش نام‌برده، مقایسه شده‌اند. بسیاری از ویژگی‌های سبک‌شناسانه معماری قاجاری از قبیل: مناره‌های باریک، گنبدهای پیازی‌شکل، ستون‌های مزین، پنجره‌های ارسی، بادگیر، کوشک و کتیبه‌ها، به شیوه‌ای هنرمندانه در این فرش ترسیم شده و طراح این اثر به‌خوبی توانسته، طرز فکر و سبک زندگی اشراف‌زادگان قاجار که احتمالأ سفارش‌دهندگان یا مشتریان این فرش بوده‌اند، را نمایان سازد و در قالب تار و پود فرش، شرایط اجتماعی، فرهنگی و هنری عصر خود را به نمایش بگذارد. به طور کلی می‌توان،  فرش «بهرام گور و هفت گنبد» را حلقه واسطی میان ادبیات غنایی، نگارگری ، هنر قالی‌بافی و معماری دانست. The carpet "Bahram Gour and Haft Gonbad " in the Carpet Museum of Iran is one of the pictorial carpets of the Qajar period, which tells one of the stories of "haft peikar (Seven Figures)" by Nezami Ganjavi, about Bahramchr('39')s marriage to the princes of seven climates. This carpet has been studied from different angles, but the connection between this carpet and Qajar architecture has not been considered. In this article, we try to extract the architectural elements and arrays in the carpet and answer the question: What are the manifestations of the common architectural style of the Qajar period in the carpet of "Bahram Gour and Haft Gonbad"? The method of this research has been descriptive-analytical and historical, and the collection of materials and documents has been in a library method. In this research, after examining the story of Bahram Gour and Haft Gonbad, some architectural features of the Qajar era are expressed and then, the architectural elements of this era are compared with the painted images of the mentioned carpet. Many stylistic features of Qajar architecture such as: narrow minarets, onion-shaped domes, ornate columns, sash windows, windbreaks, pavilions and inscriptions, are artistically drawn in this carpet and the designer of this work has been able to show the noble Qajarchr('39')s way of thinking and lifestyle. Probably were the customers or customers of this carpet, to show and show the social, cultural and artistic conditions of its era in the form of carpet fabric. In general, the carpet of "Bahram Gour and Haft Gonbad" can be considered as an intermediate link between lyrical literature, painting, carpet weaving and architecture. قالی تصویری,هفت گنبد و بهرام گور,معماری قاجار,هفت پیکر نظامی Picture carpet,Qajar architecture,Haft peikar Nezami,Bahram Gur and Haft Gonbad 17 25 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1010-3&slc_lang=fa&sid=1 Bentolhoda Yaghoobi بنت الهدی یعقوبی hdyqy8593@gmail.com 10031947532846003236 10031947532846003236 Yes Pars University of Art and Architecture دانشگاه هنر و معماری پارس Mohammad Khorasanizade محمد خراسانی زاده honarenab@gmail.com 10031947532846003237 10031947532846003237 No PhD researcher in the comparative and analytical history of Islamic art of Shahed University and a visiting lecturer at Pars University of Art and Architecture پژوهشگر دکترای تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی دانشگاه شاهد و مدرس مدعو دانشگاه هنر و معماری پارس

fa بررسی تکنیک بافت و نقوش شیشه درمه به منظور احیاء آن Investigating the technique of texture and patterns of dhmma in order to restore it طرح و نقشه علمی- مروری Review paper چکیده: در میان عشایر قشقایی آنچه  که بیش از همه زبانزد خاص و عام است تنوع دستبافته ، طرح و نقش آن ، و رنگهای درخشان و زیبای آن است. شیشه درمه یکی از ده ها دستبافته ایل قشقایی است و نوعی گلیم تار نما و دو رنگ  محسوب  می شود و مانند سایر دستبافته های عشایری از مادر به فرزند آموزش داده می شده که امروزه به دلیل مشکلاتی چون کمبود بافنده ماهر ، بافت زمان بر ، نداشتن نقشه بافت ، عدم معرفی ، بافت آن در حال منسوخ شدن  می باشد . از این رو سعی بر این بوده که این دستبافته احیاء گردد تا از منسوخ شدن آن جلوگیری شود  و با معرفی صحیح آن در زندگی روزمره مورد استفاده قرار گیرد.بدین ترتیب به روش میدانی( حضور در شهرستان فیروزآباد و مصاحبه و یادگیری نحوه بافت از بافنده قدیمی آن شهرستان ) و سپس کتابخانه ای تحقیقات انجام شده که هدف پژوهش در هنر خلق مسیری مناسب و ایده آل برای سایر هنرمندان و زمینه ساز برای فعالیت هنرمندان فراهم گردد. در انجام این تحقیق سعی نگارنده بر این بوده که سوالات زیر را پاسخ گوید : <ol> <li dir="RTL" value="NaN">با چه تکنیکی بافته شده و محدودیت های تکنیکی آن چیست و می توان آن را بر طرف ساخت یا خیر؟</li> <li dir="RTL" value="NaN">چگونه می توان نقش آن را اصلاح و برای آن نقشه تهیه کرد؟</li> </ol> در این پروژه تحقیقاتی با بررسی نقوش شیشه درمه مشخص شده که چون این دستبافته در حال منسوخ شدن است تنها یک نقش از شیشه درمه شناخته شده و تنها همین یک نقش را شیشه درمه می خوانند در حالیکه چندین نقش دیگر ،  هم از حاشیه  هم از متن ، بدست آمده که در چندین عکس مشترک بوده اند . در ادامه تکنیک بافت شیشه درمه مورد بررسی قرار گرفت . نتیجه این بررسی این بود که شیشه درمه گلیمی است تار نما با دو رنگ کاملا متضاد که نقش ها با 2چوب به وجود می آید در واقع چوب ها نقش وردها را در پارچه بافی بعهده دارند.   واژگان کلیدی: جاجیم ، بافت ، تار نما ، شیشه درمه ، فیروزآباد Among the Qashqai tribes, what is most commonly known is the variety of handcrafts, its design, its role, and its brilliant and beautiful colors. Dharma glass is one of the dozens of beautiful Qashqai woven handcrafts and is a double-colored warp and is taught like a mother-to-child nomadic handkerchief. Unfortunately, today, due to problems such as the lack of skilled weavers, the texture of time , No texture map, no presentation, its texture is obsolete. Hence, it has been tried to restore it to prevent it from becoming obsolete and to be used with its proper introduction in everyday life. In doing this research, I tried to answer the following questions: 1. What technique is woven and its technical limitations and can it be made? 2. How can the role be corrected and mapped for that? جاجیم,بافت,شیشه درمه,فیروزآباد,تارنما Jajim,texture,tar,glass of dharma,Firoozabad 27 30 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-668-2&slc_lang=fa&sid=1 marzieh sehat مرضیه صحت marzieh_sehat@yahoo.com 10031947532846003250 10031947532846003250 Yes I do not have دانشگاه هنر اصفهان seyedmohamadjavad afsarian سیدمحمدجواد افسریان jafsarian@gmail.com 10031947532846003251 10031947532846003251 No I do not have دانشگاه هنر اصفهان

fa تحلیل انسان شناسانه فرش سیستان و بلوچستان با رویکرد فرهنگی-اعتقادی Anthropological Analysis of Sistan and Baluchestan Carpet with a cultural-religious approach طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research هنر بافندگی در قلمرو سرزمین ایران بخشی از هویت فرهنگی مردمان آن بشمار می‌رود. دستبافته های سنتی سیستان و بلوچستان نیز به‌عنوان گوشه‌ای مهم از این هویت قلمداد می‌شود. علاوه بر طرح و رنگ بسیاری دیگر از ابعاد تولید قالیچه‌های این منطقه را می‌توان به‌عنوان شناسه‌های فرهنگی -اعتقادی آن‌ها تلقی کرد. ازآنجاکه بررسی ابعاد معنایی یک اثر هنری در ارتباط با خالق آن بهتر قابل‌تشخیص است؛ پژوهش حاضر سعی بر آن دارد تا با حضور در میدان تحقیق، زوایایی ناشناخته از فرهنگ بومی و اعتقادی تولیدکنندگان این آثار را شناسایی کرده و به این پرسش پاسخ دهد که قالیچه‌های بومی سیستان و بلوچستان چه نسبتی با مؤلفه‌های فرهنگی و ارزش‌های اعتقادی پدیدآورندگان آن‌ها داشته است؟ این پژوهش با رویکرد انسان‌شناسی هنر و با روش مردم‌نگاری در منطقه به انجام مشاهده مستقیم و مصاحبه‌ با بومیان پرداخته و سپس از طریق کدگذاری داده‌ها در سه سطح کدگذاری باز، محوری و گزینشی به طبقه‌بندی آن‌ها مبادرت ورزیده است. نتایج حاصل از یافته‌ها نشان می‌دهد، مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده قالیچه‌های منطقه سیستان و بلوچستان از مراحل ابتدایی آن تا به انتها دارای ابعاد وسیع معنایی است؛ به‌طوری‌که حتی جزئی‌ترین آن‌ها نیز ریشه‌ای‌ عمیق در فرهنگ و اعتقادات بومیان منطقه دارد. آداب‌ورسوم خاص برای بافتن، اعتقاد به چشم‌زخم، خواندن شعرهای مخصوص به هنگام بافت، مراسم شستشو و ...همگی ازجمله این مؤلفه‌ها است. در این استان فرش جدا از جنبه‌های کاربردی، کالایی مقدس شناخته می‌شود و باوجود برخی تمایزات فرهنگی بین سیستانی‌ها و بلوچ‌ها، شباهت تعدادی اعتقادات و رسوم در مورد فرش نشان از وحدت ریشه‌های ابتدایی بافت فرش در بین دو گروه اصلی ساکنان این منطقه دارد.   The art of weaving in the territory of Iran is a part of the cultural identity of it`s people. The traditional handicrafts of Sistan and Baluchestan are also considered as an important aspect of this identity. Apart from design and color, many other dimensions of carpet production in this region can be considered as their cultural-religious characteristics. Since the study of the semantic dimensions of an artwork in terms of its creator is much more recognizable, the present study aims to identify the unknown aspects of the indigenous culture and beliefs of the producers of these crafts by visiting the case study, and it also tries to answer this question that what is the correlation between indigenous rugs of Sistan and Baluchestan and their creators’ cultural traits and religious values. This research has conducted direct observation and interviews with the natives with the approach of art anthropology and the methodology of ethnography in the region, and then through data coding in three levels of open, axial, and selective coding has attempted to classify them. The results show that elements comprising the carpets in the Sistan and Baluchestan region, from their initial stages to the end, have wide semantic dimensions so that even the most trivial of them have deep roots in the culture and beliefs of its natives. Specific rituals for weaving, belief in sore eyes, composing special poems during weaving, washing ceremonies, etc. are a part of this elements. In this province, apart from its practical aspects, carpet is considered as a sacred commodity, and although there are obvious cultural differences among the people of Sistan and Baluchestan, the similarity of some beliefs regarding carpets shows the unity of the primitive roots of carpet weaving among the two main groups of inhabitants in this region. فرش سیستان و بلوچستان,انسان‌شناسی,مردم‌نگاری,فرهنگ,اعتقادات‌‌ Sistan and Baluchestan Carpet,Anthropology,Ethnography,Culture,Beliefs. 31 45 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-887-4&slc_lang=fa&sid=1 elahe sheikhi الهه شیخی elahe.sheikhi22@yahoo.com 10031947532846003161 10031947532846003161 Yes Graduated from Isfahan Art University دانش آموخته ی دانشگاه هنر اصفهان Iman Zakariaee Kermani ایمان زکریایی کرمانی iman.zakariaee@gmail.com 10031947532846003162 10031947532846003162 No Faculty Member of Carpet Department in Isfahan Art University عضو هیئت علمی گروه فرش دانشگاه هنر اصفهان Farhad Babajamali فرهاد باباجمالی babajamali_farhad@yahoo.com 10031947532846003163 10031947532846003163 No Faculty Member of Carpet Department in Isfahan Art University عضو هیئت علمی گروه فرش دانشگاه هنر اصفهان

fa تحلیل شمایل نگارانه‌ی قالیچه‌ی درون ترکیبی «شتر لیلی» راور Iconographic Analysis of Ravar’s "Layla’s Camel" Intra-hybrid Rug نماد شناسی و اسطوره شناسی علمی - پژوهشي Research قالیچه&rlm;ی تصویری «شتر لیلی» متعلق به دوره&rlm;ی قاجار است که تصویر مرکزی در آن را پیکر بزرگ شتری «درون ترکیبی» اشغال نموده که در شکل بیرونی به صورت واقع&rlm;گرایانه بوده و درون آن از تعداد زیادی نقوش انسانی و حیوانی کوچک تشکیل شده است. نقش&rlm;پردازی برخی از موجودات به این شیوه، از دوره&rlm;ی تیموری در نگارگری ایران رواج یافت که اوج و محبوبیت آن در مکتب صفوی بود. این شیوه همزمان با صفویان، در هنر هند گورکانی نیز مورد توجه قرار گرفت. در مقاله&rlm;ی حاضر قالیچه&rlm;ی «شتر لیلی» با رویکردی شمایل&rlm;&rlm; نگارانه و با استفاده از منابع کتابخانه&rlm;ای و برخی سایت&rlm;های علمی مورد توصیف و تحلیل قرار می&rlm;گیرد. هدف از این تحقیق معرفی نمونه&rlm;ای خاص از فرش تصویری و تحلیل آن به روشی علمی می&rlm;باشد. در این راستا سعی شده است تا به این سوالات پاسخ داده شود: <ol> <li dir="RTL" value="NaN">رابطه&rlm;ی کتیبه&rlm;های قالیچه با تصویر متن آن چگونه قابل خوانش است؟</li> <li dir="RTL" value="NaN">مضمون اصلی داستان در سطح تحلیل شمایل نگارانه چیست؟</li> <li dir="RTL" value="NaN">مجموعه&rlm;ی گونه&rlm;های حیوانی تشکیل دهنده&rlm;ی پیکره&rlm;ی شتر لیلی کنایه از چیست؟ </li> <li dir="RTL" value="NaN">حضور فرشته-هارپی و اژدهای بال&rlm;دار سرخ رنگ، در قالیچه به صورت نمادین به چه چیز اشاره دارند؟</li> </ol> <div>کتیبه&rlm;های شعری در حاشیه&rlm;ی قالیچه همسو با عناصر تصویری متن آن، به ماجرای عروسی لیلی با ابن سلام و وداع او با مجنون، به نقل از «مکتبی شیرازی» ارجاع دارد. اما معنای اصلی داستان در سطح دوم، غلبه و پیروزی خیر-مجنون- بر شر-ابن سلام- توسط حیوانات است. شتر «درون ترکیبی» نیز متشکل از حیواناتی می&rlm;باشد که مجنون در کوه و بیابان با آن ها همنشین بوده اما در عین حال کاروان سرور عروسی را نیز در خود جای داده است. همچنین تصویر فرشته-هارپی در معنای باستانی آن نمادی از پیروزی است که به نبرد حیوانات حامی مجنون با اژدها -ابن سلام- و کشتن او اشاره دارند.</div> The pictorial rug of "Layla’s camel" belongs to the Qajar era, in which the central image is occupied by the large body of an "intra-hybrid" camel; the outer shape is realistic and the inside is composed of a large number of small human and animal motifs. Creating patterns of some creatures in this way became popular in Iranian painting from the Timurid period, which reached its peak and popularity in the Safavid era. This method also was considered in the Mughal art in India at the same time as Safavid. In this article, the "Layla’s camel" rug is described and analyzed with iconographic approach and using library resources and some scientific websites. The purpose of this study is to introduce a specific example of pictorial carpet and analyze it in a scientific way. In this regard, an attempt has been made to answer these questions: <ol> <li>How can the relation of rug inscriptions with its central image be read?</li> <li>What is the main theme of the story from the perspective of iconographic analysis?</li> <li>What is the irony of the collection of animal species that make up the body of "Layla’s camel"?</li> <li>What do the presence of the angel-harpy and the red-winged dragon symbolically mean in the rug?</li> </ol> Poetic inscriptions in the margin of the rug, in harmony with the pictorial elements of the text, refer to the story of Layla’s wedding with Ibn-Salam and her farewell to Majnun, quoting "Maktabi_e Shirazi". But the main meaning of the story at this stage is the victory of good (Majnun) over evil (Ibn-Salam) by the animals. The "intra-hybrid" camel also consists of animals that Majnun was accompanied in the mountains and in the desert, but at the same time has a caravan of wedding joy. Also, the image of the angel-harpy in its ancient meaning is a symbol of victory, which refers to the battle of the animals that support Majnun with the dragon – Ibn-Salam– and kill him. ,قالیچه ی شتر لیلی,نقوش درون ترکیبی,شمایل نگاری ,Layla’s camel,Intra-hybrid motifs,Iconography 49 84 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1024-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Masoumeh Shahcheragh سیده معصومه شاه چراغ m.shahcheragh@tabriziau.ac.ir 10031947532846003202 10031947532846003202 No Tabriz Islamic art university دانشگاه هنر اسلامی تبریز Alireza Taheri علیرضا طاهری artaheri@arts.usb.ac.ir 10031947532846003203 10031947532846003203 Yes Sistan and Baluchestan University دانشگاه هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر Farnoosh Shamili فرنوش شمیلی f.shamili@tabriziau.ac.ir 10031947532846003204 10031947532846003204 No Tabriz Islamic Art University دانشگاه هنر اسلامی تبریز Abolghasem Dadvar ابوالقاسم دادور a.dadvar@alzahra.ac.ir 10031947532846003205 10031947532846003205 No Alzahra University دانشگاه الزهرا ناهید عبدی 10031947532846003206 10031947532846003206 No پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر

fa تحلیل ساختاری پیکره های نقش قالی تصویری "رقص الهه" موجود در موزه ملی فرش ایران Structural analysis of the "dance of nymph" pictorial carpets in the National Carpet Museum of Iran طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research هنر ایران تا قبل از شروع روابط با کشورهای غربی ویژگیهای خاص و منحصر به فرد خود را داشت. عوامل مختلفی در به وجود آمدن طرحهای تصویری و اقتباسی از هنر غرب تاثیرگذار بود. اختراع دوربین عکاسی، چاپخانهها و چاپ کتابهای تصویری و آشنایی هنرمندان با آثار هنرمندان غیر ایرانی از جمله عواملی بود که تصویرگرایی را وارد هنر ایران و به ویژه فرش کرد. قالی "رقص الهه" یکی از نمونههای قالی تصویری و از آثار حسنخان شاهرخی است که برخی نقوش آن از گوبلنی متعلق به ناصرالدین شاه در تالار کاخ گلستان، مربوط به دورهی لویی چهاردهم اقتباس شدهاست. این پژوهش بر آن است تا با هدف شناخت ساختار و فرم پیکرهها و روشهای بهرهمندی طراح در ترسیم پیکرههای موجود در قالی "رقص الهه" به پرسشهای زیر پاسخ دهد: 1-ویژگیهای ساختاری پیکرههای موجود در قالی "رقص الهه" چیست؟ 2-حسنخان شاهرخی برای ترسیم پیکرهها در قالی "رقص الهه" از چه اصول و روشهایی بهرهگرفته و تبعیت نمودهاست؟ پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و گردآوری اطلاعات به روش مطالعات اسنادی، منابع کتابخانهای و مشاهدهی آثار موزهای است. این مقاله از لحاظ هدف، بنیادی و از لحاظ چیستی، کیفی است. جامعهی هدف ، قالی "رقص الهه"ی موجود در موزهی فرش ایران است. نتیجهی حاصل نشان میدهد در قالی رقص الهه ، 7پیکر انسانی دیده میشود که 5 پیکره در متن قالی و 2 پیکره در حاشیهی قالی و در قابهایی قرار دارند که به صورت قرینه، تکرار شدهاند. در این قالی انتقال احساس حرکت توسط ریتم بصری صورت گرفته و ریتم به صورت تکاملی از یک پیکره با وضعیت و حالتی تازهتر به پیکرههای بعدی رسیده است. حسنخان شاهرخی، طراح قالی تصویری "رقص الهه"، یکی از افراد پرکار و صاحب سبک در طراحی قالی کرمان است که گاهی به دلیل پذیرش قالیهای سفارشی و فرمایشی ناگزیر بود از رسم روز و متداول در کشورهای غربی پیروی نماید. واژگان کلیدی: تحلیل ساختاری، قالی تصویری، رقص الهه، قالی کرمان،حسنخان شاهرخی Iranian art had its own special and unique features before the beginning of relations with Western countries. Various factors were influential in the creation of visual designs and adaptations of Western art. The invention of the camera, printing presses, and the printing of picture books were among the factors that introduced imagery into art, especially carpets." Dance of Nymph " carpet is one of the examples of pictorial carpet and works of Hassan Khan Shahrokhi Some of its designs are adapted from the tapestry belonging to Nasser al-Din Shah in the Golestan Palace Hall, related to the period of Louis XIV. This study aims to answer the following questions with the aim of understanding the structure and form of the figures and the methods used by the designer in drawing the statues in the " Dance of Nymph " carpet :                                                                     1-What are the structural features of the figures in the " Dance of Nymph " carpet? 2-What principles and methods did Hassan Khan Shahrokhi use and follow to draw the statues in the   " Dance of Nymph " carpet? The present research is descriptive-analytical and collects information through documentary studies, library resources and observation of museum works. This article is fundamental in terms of purpose and qualitative in terms of what it is. The target community is the "Dance of Nymph" rug in the Iranian Carpet Museum. The result shows that the figures are in a triangular composition in the carpet composition and one of the figures is placed at each angle  . There is visual balance, the existence of proportion and harmony between the various elements of a composition and the existence of a harmonious relationship of the components with the whole and with the subject of the work. Hassan Khan Shahrokhi, the designer of the " Dance of Nymph " video carpet, is one of the most prolific and stylish people in Kerman carpet design, who sometimes had to follow the current and common    customs in Western countries due to the acceptance of custom and custom carpets.   Keywords : Structural analysis ,pictural carpet, Dance of Nymph, Kerman's Carpet, Hassan Khan Shahrokhi                                                                                                                                                      تحلیل ساختاری,قالی تصویری,رقص الهه,قالی کرمان,حسن‌خان‌ شاهرخی : Structural analysis,pictural carpet,Dance of Nymph,Kerman's Carpet,Hassan Khan Shahrokhi 85 129 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1068-1&slc_lang=fa&sid=1 mahnoosh mohebbi مهنوش محبی mehnoosh.mohebbi@yahoo.com 10031947532846003244 10031947532846003244 Yes collegian دانشگاه سوره مهران هوشیار 10031947532846003245 10031947532846003245 No دانشگاه سوره هانیه نیکخواه 10031947532846003246 10031947532846003246 No دانشگاه سوره رضا مبین 10031947532846003247 10031947532846003247 No دانشگاه سوره

fa خاستگاه فرش منوط به ساوجبلاغ: ویژگی و چگونگی طرح، رنگ و نقش‌های آن The origin of the carpet depends on Savojbolagh: Features and how its design, color and patterns طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research نقوش در هنر ایرانی را بایستی نقاشی پیام و نقاشی بیان نامید که گاه مستقیم جلوه‌گری می‌کند و گاه با زبان رمز و نمادین. از جمله جایگاه‌های بیان و ظهور نمادها در ایران، "فرش" است. این نقش و نگارها، علاوه بر جنبه‌های سنتی و محلی، می تواند بیان کننده ذهن خلاق تأثیر پذیرفته از محیط پیرامون هنرمند فرش‌باف باشد. به گواه محققان، هر چند که در مورد بافندگی کردها، تا قبل از قرن نوزدهم اطلاعات چندانی در دست نیست اما بسیاری از مقامات باغ و فرش‌های گل‌دار قرن 1۷ تا ۱۸ شمال غربی ایران را کردی شناسایی می‌کنند. در هر کتاب عمومی فرش، از دو نوع شناخته شده و معروف "سنه" و "بیجار" سخن به میان می‌آید اما این دو را نمی‌توان کردی‌ترین فرش‌های به جای مانده حساب کرد زیرا دست کم دو نوع فرش کردی دیگر، به نام "موصل" (در کردستان عراق) و "ساوجبلاغ" در ردیف انواع قالی‌های کردی معاصر، از وجود و تولید خود دست برداشته‌اند. هدف از این پژوهش، بازیابی تاریخ، معرفی مکانی، و جایگاه فرش منسوب به ساوجبلاغ در منطقه موکریان، یعنی شمال غرب ایران است. بدین منظور نگارندگان با روشی توصیفی- تحلیلی و با هدف توسعه‌ای، و داده های کیفی آن بصورت اسنادی، سعی در بازیابی جایگاه فرش‌های منسوب به "ساوجبلاغ" است. نتیجه حاوی این یافته ها بود که؛ قالی ساوجبلاغ تا قبل از جنگ جهانی اول و به دلایلی که ما از آن بی‌خبر هستیم، تولید نشده‌اند و این نوع را می توان بهترین فرش، با رنگ‌های طبیعی گیاهی و دارای قیمت متوسط در بازار آن زمان خود، عنوان کرد. رد پای این فرش ها، اغلب در کلکسیون های کشورهای اروپایی است. با توجه به عدم معرفی این نوع از فرش در ایران و اهمیت و ضرورت احیا کردن و پرداختن به آن و یا حتی بازیابی چنین طرح‌ها و رنگ‌هایی، برای بافندگان فرش‌کردی، می تواند به تداوم تولید چنین فرش‌های نفیسی منجر گردد. Patterns in Iranian art should be called message painting and expression painting, which sometimes manifests itself directly and sometimes in symbolic language. One of the places of expression and emergence of symbols in Iran is the "carpet". In addition to the traditional and local aspects, these patterns and expressions can express the creative mind influenced by the environment around the carpet weaver. According to researchers, although little is known about Kurdish weaving before the nineteenth century, many garden officials and flower carpets from the 17th to 18th centuries identified northwestern Iran as Kurdish. In every general book of carpets, there are two well-known and famous types of "Saneh" and "Bijar", but these two can not be considered the most Kurdish carpets left because at least two other types of Kurdish carpets, called "Mosul" (In Iraqi Kurdistan) and "Savojbolagh" have ceased to exist and be produced in the category of contemporary Kurdish carpets. The purpose of this study is to retrieve the history, introduce the location, and location of the carpet attributed to Savojbolagh in the Mokrian region, northwestern Iran. For this purpose, the authors try to recover the position of the carpets attributed to "Savojbolagh" with a descriptive-analytical method and with the aim of development, and its qualitative data as documents. The result contained the following findings: Savojbolagh carpets were not produced before the First World War and for reasons we are unaware of, and this type can be considered the best carpet, with natural plant colors and a moderate price in the market of that time. Traces of these carpets are often found in the collections of European countries. Due to the lack of introduction of this type of carpet in Iran and the importance and necessity of reviving and addressing it or even recovering such designs and colors, for carpet weavers, it can lead to the continuation of the production of such exquisite carpets. ,واژگان کلیدی: فرش کردی,ساوجبلاغ,موکریان,رنگ,نقوش ,Keywords: Kurdish carpet,Savojbolagh,Mokrian,color,Patterns 130 148 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1073-1&slc_lang=fa&sid=1 سیران چوپان سیران چوپان dastan.neyestan@yahoo.com 10031947532846003248 10031947532846003248 Yes does not have دانشگاه الزهرا فهیمه فدوی Fahime.fadavi61@yahoo.com 10031947532846003249 10031947532846003249 No دانشگاه الزهرا

fa تبیین شیوه طراحی قالی لچک و ترنج شکارگاه دوره صفوی (نمونه موردی: قالی شکارگاه موزه پولدی پتزولی). Explaining the Safavid hunting ground Corner and Medallion carpet design, (case study: the Poldi Pezzoli Museum hunting ground Carpet). طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research موضوع شکار و گرفت و گیر حیوانات در دوره صفویه در ترکیب بندی های گوناگون در نقشه های قالی بازتاب یافته است و با نقشه های افشان، ترنجی و لچک و ترنج تلفیق شده است. یکی از نمونه های قابل توجه قالی با نقشه لچک و ترنج شکارگاه، قالی محفوظ در موزه پولدی پتزولی میلان است. در این قالی صحنه های پر جنب و جوش شکار  به تصویر کشیده شده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین روش طراحی نقشه این قالی صورت گرفته است. روش انجام پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای است. تجزیه و تحلیل داده های این پژوهش به صورت کیفی و با استفاده از روش تحلیل ساختاری و بر اساس استانداردهای موجود حاکم بر طراحی قالی ایران در دوره صفویه صورت گرفته است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که نقشه این قالی دارای طرحی دولایه است. طراحی لایه اول که طرح لچک و ترنج است به روش یک چهارم صورت گرفته و با ایجاد تغییر در جزییات طرح به صورت یک دوم در آمده است و در لایه دوم، صحنه شکار به صورت سراسری به یک دوم نقشه قالی افزوده شده است. اجزای مورد استفاده در نقشه این قالی عبارتند از: ترنج، کتیبه، سرترنج، لچک، زمینه، حاشیه و صحنه شکار که نقش غالب در زمینه این قالی را به خود اختصاص می دهد. واگیره ترنج به روش یک شانزدهم طراحی شده و پس از سه بار تکرار به صورت یک چهارم در آمده است. سپس توسازی ترنج به روش یک چهارم انجام شده است. پس از تکمیل واگیره ترنج، کتیبه و سرترنج به صورت یک دوم به آن افزوده شده و همان بخش به عنوان لچک قالی مورد استفاده قرار گرفته و زمینه با نقوش ختایی تزیین شده است. این قالی دارای چهار ردیف حاشیه است. حاشیه خارجی و حاشیه اصلی به روش واگیره ای انعکاسی و دو حاشیه داخلی به روش واگیره ای انتقالی (سرهم سوار) طراحی شده است. Hunting and animal’s combat design of animals in the Safavid era has been reflected in various compositions of carpet designs as they are combined with Floral, Medallion, and Corner and Medallion patterns. One of the significant examples of a hunting ground corner and Medallion carpet are the ones held in the Poldi Pezzoli Museum, Milan. In this carpet, hustling hunting scenes have been depicted. The present study aimed to explain the design method of this carpet. The research method was descriptive-analytical and the data were collected from library. The data were analyzed qualitatively using structural analysis method and based on the existing standards governing the design of Iranian carpets in the Safavid era.  The results of the research indicated that this carpet has had a two-layer design. The first layer, designed in form of Corner and Medallion, has been performed by ¼, and by making minor changes, it becomes ½ and in the second layer the hunting scene added to design through ½. The elements used in this carpet's patterns include: Medallion, inscription, Upper-Medallion<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a>, corner, background, borders and hunting scene, as the latter plays a prevailing role on the carpet. The Medallion-bound line <a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title="">[2]</a>is designed by way of 1/16, turning ¼ after three repetitions. The Medallion design was recessed or built-in. After the Medallion-bound line is completed, the inscription and the Upper-Medallion added as ½, with the same part used as the carpet corner and the background is decorated with Khatai motifs. This carpet has four rows of borders. The outer border and the main border are designed by reflective method and the two inner borders are designed by transfer method. <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a>- Geometric pattern similar to a bovine head.</div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title="">[2]</a>- Repeatable range of the design.</div> </div> <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> Geometric pattern similar to a bovine head.</div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title="">[2]</a> Repeatable range of the design.</div> </div> <div></div> دوره صفوی,شیوه طراحی فرش,طرح لچک و ترنج,نقش شکارگاه,قالی غیاث الدین جامی Safavid era,Carpet design method,Corner and Medallion,Hunting ground Carpet,Ghiyas-ol din Jaami Carpet 149 169 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-420-3&slc_lang=fa&sid=1 Ali Piri علی پیری ali.piri@modares.ac.ir 10031947532846003175 10031947532846003175 No PhD Candidate of Islamic Arts, Iranian Painting, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری رشته هنرهای اسلامی، گرایش نقاشی ایرانی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس Mohammad Kazem Hasanvand محمدکاظم حسنوند mkh@modares.ac.ir 10031947532846003176 10031947532846003176 Yes Associate Professor, Faculty Member, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشیار، عضو هیأت علمی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Morteza Farhadiyeh مرتضی فرهادیه farhadiyeh.morteza@gmail.com 10031947532846003177 10031947532846003177 No Carpet Designer and teacher, first class artist in the field of carpet design, Isfahan, Iran طراح و مدرس طراحی فرش، درجه یک هنری در رشته طراحی فرش، اصفهان