fa صناعت دست‌ریسی در نگارگری ایرانی سده نهم تا یازدهم تاریخ فرش علمی - پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">در این مقاله، برای شناسایی ویژگی‌های تولید نخ مورد نیاز صنعت نساجی در سده‌های پانزدهم/ نهم تا هفدهم/ یازدهم ۲۲ اثر نگارگری از نگارگران بزرگ آن دوره که در آن‌ها نگاره ریسندگی به کار رفته بود، از منابع مختلف جمع‌آوری پس از بررسی و تطبیق آن‌ها با ویژگی‌ها و خصوصیات فنی موجود از صناعت دست‌ریسی، نسبت به نتیجه‌گیری اقدام گردید. با بررسی این آثار مشخص گردید که ریسندگی از جمله فعالیت‌های متداول سده‌های پانزدهم/ نهم تا هفدهم/ یازدهم بوده است که با استفاده از دوک یا چرخ نخ‌ریسی توسط میان‌سالان، پیران و از کار افتادگان در کنار کارهای روزمره صورت می‌پذیرفته است. نگارگران در آثار خود با دقت و ظرافت قابل ملاحظه‌ای ضمن تصویر کردن اجزای مختلف دوک و چرخ نخ‌ریسی، به منبع تأمین الیاف مورد نیاز برای ریسندگی و تفاوت‌های فنی استفاده از الیاف مختلف برای رشتن آگاهی کامل داشته و آن را در آثار خود به نمایش درآورده‌اند. انواع مختلف دوک و چرخ نخ‌ریسی نیز بسته به موقعیت و فضای اجتماعی موضوع نقاشی، در آثار موجود به کار رفته است.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">The manufacturing of costly hand woven rugs and floor coverings during the 15th to 17th centuries represented a splendid golden age for the Iranian textile industry. Without using high-quality yarns, the productions of such woven materials were surely impossible. To analyze and identify the technical specifications of the required yarns in this industry during the aforementioned centuries, the remaining products not only could be analyzed, but they also could be examined in the great works of the paintings of that era. Examining the 15th to 17th centuries main paintings in which spinning were manifested, characteristics and technical specification of spinning handicrafts within this period have been determined. The collected data revealed that spinning, which was done by the middle-aged, elderly, and disabled as one of their daily activities, used to be very common during the 15th to 17th centuries. The painters, carefully portraying the various parts of the spindle and the spinning wheel in their works, were completely aware of the yarn source and their technical differences in spinning different yarns. This could be clearly observed in their works. According to the social situation of the painting context and with emphasis on the specific considerations of the various instruments usage, special use was made of various types of spindles and spinning wheels.&nbsp;</div> ریسندگی, صناعت دستریسی, نگارگری ایرانی, دوک و چرخ نخریسی, سده پانزدهم/ نهم تا هفدهم/ یازدهم. Spinning, Hand-spinning Industry, Iranian paintings, Spindle and wheel spinning,15th to 17th centuries 127 149 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-61-6&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ali Mojabi سیدعلی مجابی 10031947532846001050 10031947532846001050 Yes Faculty of Arts, Architecture and Urban Planning, Islamic Azad University, Najafabad Branch دانشکده هنر، معماری و شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد Zahra Fanaee زهرا فنایی 10031947532846001051 10031947532846001051 No Faculty of Arts, Architecture and Urban Planning, Islamic Azad University, Najafabad Branch دانشکده هنر، معماری و شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد