Iranian Journal of hand woven carpet

fa ارزیابی شیوه‌های طبقه‌بندی طرح و نقش فرش ایران Assessment of Classification Methods for Designs and Motifs of Iran’s Carpet طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تدوین نشدن کتب و مباحث هنرهای سنتی (خصوصاً فرش دستباف) براساس شیوه‌های علمی، همواره از جمله مواردی است که ذهن را به خود مشغول می‌نماید. سال‌هاست که ادبیات نوشتاری در زمینه طرح و نقش فرش به‌گونه‌ای عجیب بدون ساختار و توأم با نواقص بسیار ارائه می‌گردد و هر یک از بزرگان صاحب‌قلم در این حوزه از ظن خود – چه درست و چه نادرست - بر آن افزوده‌اند و آشنا و بیگانه پای در جای پای دیگری - ولو در راهی نادرست - می‌گذارند. این مقاله تلاشی کوچک را در راه پروراندن این نگاه آغاز نموده است که: جهت شناخت و طبقه‌بندی «طرح» و «نقش» قالی ایران نیازمند ساختار‌هایی متقن و محکم هستیم. مرور بخش‌هایی از کتاب‌هایی که از طرح و نقش نام برده و برای آنها طبقه‌بندی معرفی می‌کنند، نشانگر نا‌همگونی تعاریف، نامشخص بودن مآخذ و ساختار‌ها و همچنین تفاوت‌های فاحش آنها با یکدیگر است، چنانکه گویی برای طرح و نقش تنها مجموعه‌ای از عنوان‌ها و بدون هیچ هدفی شناختی و محتوایی گردآوری شده است. هیچ یک از این طبقه‌بندی‌ها اتکاء علمی لازم را دارا نیست، از این رو در پی شناخت طرح و نقش می‌باید شیوه و تعاریفی را اتخاذ نمود که جامعیت لازم را دارا باشد و فاقد بیانی صرفاً توصیفی و سلیقه‌ای باشد. از این رو این نوشتار نتیجتاً این نظر را مطرح می‌کند که «طرح» را می‌توان معماری و تصویر کلی نقش‌های جای گرفته در یک متن دانست و «نقش» را عنصری خواند که با توانمندی‌های خاص خود، طرح را می‌آراید.</div> <div style="text-align: justify;">Books and topics of traditional arts (especially hand-made carpet) have not been compiled based on scientific methods. For years, the literature of carpet design and motif is strangely non-structural and full of deficiencies; even the major writers of the field follow in others’ footsteps. This article tries to prepare the ground for a different viewpoint: a better understanding and classification of “design” and “motif” in Iranian carpets requires solid and reliable bases. Review of those books which have mentioned designs and motifs and have introduced a classification for them reveals that the definitions are heterogenic, references and structures are unknown and there are many sharp and tremendous differences among them, as if there is no cognitive and conceptual objective to be drawn from such classifications. None of such categories can be regarded as scientific, therefore design and motif shall be defined using comprehensive methods but not merely descriptive ones. Ultimately this paper proposes that “design” can be considered as the architecture and overall image of those motifs included in a text, while “motif” can be regarded as the element which portrays the design by means of its capabilities.</div> طرح, نقش, فرش, هنرهای سنتی. Design, Motif, Carpet, Traditional Arts 57 74 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-633-2&slc_lang=fa&sid=1 Bijan Arbabi بیژن اربابی 10031947532846001655 10031947532846001655 Yes Faculty Member for the University of Arts دانشگاه هنر تهران