fa طبقه‌بندی طرحها و نقش‌مایه‌های فرش کلاردشت طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقاله حاضر تحقیقی میدانی و اسنادی است بر اساس منابع تاریخی و تصویری موجود که به‌منظور تبیین سیر تغییرات حاصل شده در طرح و نقش قالی کلاردشت در صد سال اخیر انجام گرفته است. جهت استخراج اطلاعات علاوه بر مطالعه اسنادی، که با رجوع به منابع مکتوب و غیر مکتوب صورت پذیرفت، نسبت به مطالعه میدانی و با مراجعه به مراکز بافت فرش کلاردشت درگذشته و حال، یافتن فرش‌های قدیمی و تهیه تصویر از آنها و مصاحبه با بزرگان و صاحبان تجربه در بازار و موزه‌ها نیز اقدام شد؛ و در نهایت با تطبیق داده‌ها و تصاویر، سیر تغییرات طرح و نقش قالی کلاردشت معین گردید. سپس با توجه به نتایج به‌دست آمده سعی گردید تا طرح‌ها و نقوش این قالیِ ذهنی بافت، طبقه‌بندی و دسته‌بندی گردد. بررسی تغییرات طرح و نقش و رنگبندی قالی کلاردشت مشخص کرد که بسیاری از نقشه‌های آن به مرور زمان فراموش گردیده و دیگر بافته نمی‌شود؛ لیکن به دلایلی از جمله غیر تجاری‌بودن این فرش و سهل‌الوصول نبودن دسترسی به مناطق بافت آن، ورود عمدی و غیر‌عمدی و یا ایجاد ابداعات نسنجیده در طرح و نقش آن (همچون استفاده از نقوش ترکمنی)، این فرش به شدت تضعیف و در پاره‌ای موارد حتی با شکست کامل روبه‌رو شده است. به نظر می‌رسد مهمترین عوامل در احیای فرش کلاردشت: بازنگری در رنگبندی موجود و استفاده از رنگ‌های قدیمی و اصیل فراموش شده به‌جای رنگ‌های تکراری و محدود حال حاضر، بازگشت به بافت طرح‌ها و نقش‌مایه‌های اصیلِ فراموش شده و در نهایت معرفی‌اصالت‌ها و مفاهیم به‌کار رفته در این قالی‌ها برای نسل جوان و خریداران آن باشد.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">The compilation of subject matter and data used in this article are extracted from library and recorded materials based on historical and pictorial sources to show changes in Kelardasht carpet within the past 100 years. Furthermore interviewing with masters in museums and bazaar was also used in accomplishing this article, and at the end data and pictures were compared to study the design and patterns of Kelardasht carpet in order to classify the patterns and motifs of these subjective and mental-woven carpets. Study of variations of patterns, motifs and colors in Kelardasht carpet shows that most of the patterns have been forgotten in the course of time and are not used any more. Then because this carpet is not a commercial one, difficult access to the area and entering poor patterns, this carpet was undermined or even defeated. It seems that the usage of old and original colors, original patterns and motifs and introducing genuineness and employed concepts in this kind of carpet to young people and buyers are important factors for the revival of Kelardasht carpets.</div> واژه‌های کلیدی: طرح, نقش, فرش کلاردشت Pattern, motif, Kelardasht carpet. 23 42 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-61-4&slc_lang=fa&sid=1 Seyd Ali Mojabi سیدعلی مجابی 1003194753284600918 1003194753284600918 Yes Member of Academic Staff, Department of Art, Islamic Azad University, Najaf-Abad Branch دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد Seyd Bashir Abedini سید بشیر عابدینی 1003194753284600919 1003194753284600919 No Ardakn School of Carpet دانشکده فرش دانشگاه علم و هنر یزد Zahra Fanayee زهرا فنایی 1003194753284600920 1003194753284600920 No University Lecturer and Member of Academic Staff, Department of Art, Islamic Azad University, Najaf-Abad Branch دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد