fa رویکردهای ‌خاورشناسان در تاریخ‌نگاری فرش ایران از ۱۸۵۰ تا ۱۹۵۰ میلادی و آسیب‌شناسی آن‌ها تاریخ فرش علمی - پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;">شرق‌گرایی در اروپا در سده‌‌ی نوزده میلادی گسترش یافت و خاورشناسان بسیاری با انگیزه‌های متفاوت راهی مشرق‌زمین شدند و به پژوهش و نگارش درباره‌ی جامعه، فرهنگ، تمدن و هنر شرقی ازجمله فرش پرداختند. از مهم‌ترین مواردی که خاورشناسان به آن توجه نشان دادند تاریخ‌نگاری فرش‌های شرقی، بررسی طرح‌ها و نقوش و جغرافیای بافت فرش‌ها بود. هدف این مقاله شناسایی و بررسی منابع و رویکردهای خاورشناسان درباره‌ی فرش ایران و بررسی آسیب‌شناسی آثار ایشان است.<br> این مقاله به ‌شیوه‌ی توصیفی‌ و تحلیلی و روش گردآوری آن به‌صورت اسنادی است. جامعه‌ی آماری، آثار در دسترس خاورشناسان (کتاب‌، مقاله، کاتالوگ‌ نمایشگاه‌) در بازه‌ی زمانی نیمه‌ی دوم سده‌ی نوزدهم تا نیمه نخست سده‌ی بیستم میلادی می‌باشد. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌‌ها روش کیفی است.<br> نتایج این تحقیق نشان می‌دهد خاورشناسان با دو رویکرد که زیرمجموعه‌ی دو مکتب برلین و وین دسته‌بندی می‌شود به تاریخ‌نگاری و پژوهش درباره‌ی فرش‌های ایرانی پرداخته‌اند و آثاری که از آنان برجای مانده است در دو دسته‌ی منابع تاریخی و اطلاع تاریخی جا می‌گیرد و این آثار منبع مستقیم تاریخ‌نگاری نیستند. از دیگر نتایج این تحقیق بررسی اصلی‌ترین کاستی‌های مطالعات خاورشناسان &nbsp;است که عبارت‌اند از: تمرکز صرف بر مطالعات کتابخانه‌ای و فرش‌های موزه‌ای؛ عدم توجه به تحقیقات میدانی؛ قطعی پنداشتن داده‌ها و فرضیات خود؛ نسبت دادن نادرست فرش‌ها به مناطق خاص؛ تاریخ‌گذاری‌های نادرست با دلایل ناموجه؛ عدم توجه به بسترهای تولید فرش و جدا کردن هنر از خاستگاه بومی و فرهنگی خود. بااین‌حال مطالعات خاورشناسان به‌ویژه در روش تجزیه‌وتحلیل علمی داده‌ها، تأثیر بسیاری بر نوشته‌های پژوهشگران ایرانی گذاشته است که این مقاله به آن‌ می‌پردازد.</span></div> <div style="text-align: justify;">During 19th century a wave of orientalism culminated and lots of orientalists departed for the eastern lands with various motivations. They started to research and write on the eastern societies, cultures, civilizations and arts, including carpets. Historiography, study of motives and designs and weave-geography of eastern carpets were of the most important points orientalists focused on. This paper is to recognize and study on the orientalists&rsquo; resources and their approach to the Iranian carpet and also to find their faults.<br> This is a documentary research and its method is descriptive and analytical. The statistical population is the orientalists&rsquo; available written works (books, articles and exhibition catalogues) which are written between 1850 and 1950. The method of analysis is qualitative.<br> The research&rsquo;s results indicate orientalists&rsquo; approaches are categorized into two basic groups (Berlin and Wien Schools), but their written works cannot be assumed as historiography, but as historical sources.&nbsp;&nbsp;<br> The main defects in orientalists&rsquo; studies are: their mere focus on museum carpets and library studies, inattention to empirical research, assuming their data and results as definite facts, determining false weave places for carpets, faults in dating, inattention to the carpets&rsquo; origins and cultural grounds. However, the Iranian researchers are deeply influenced by the orientalists&rsquo; researches and historiographies, and this paper focuses on these influences.</div> تاریخ‌نگاری, خاورشناسان, فرش ایران, مکتب برلین, مکتب وین historiography, orientalists, Iranian carpet, Berlin School, Wien School 43 66 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-610-1&slc_lang=fa&sid=1 Davood Shadlou داود شادلو Davood88@gmail.com 0939909261 10031947532846001799 Yes Shahed University دانشگاه شاهد Ali Asghar Shirazi علی‌اصغر شیرازی a_shirazi41@yahoo.com 4609364387 10031947532846001800 No Shahed University دانشگاه شاهد