fa بررسی ساختار فرمی طرح و نقش قالی‌های اصیل کردی خراسان (رضوی، شمالی) طرح و نقشه علمی - پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">&nbsp; کردهای نواحی خراسان معروف به &laquo;کُرمانج&raquo;در بخش شمالی این منطقه زندگی می‌کنند که در دوره سلطنت صفویان برای جلوگیری از تاخت و تاز بیگانگان از سرزمینشان در ترکیه، سوریه و قفقاز در نواحی آذربایجان غربی، که به هم رسیده بودند، به خراسان منتقل و در شمال این استان پهناور اسکان داده شدند. با جابه‌جایی‌های صورت پذیرفته در اسکان کردها از غرب ایران و قفقاز به شمال خراسان و به دلیل مجاورت آن‌ها با تراکمه و بلوچ از سنت‌های متداول در قالیبافی این اقوام نیز به حکم همجواری برداشت‌هایی کرده‌اند. هدف مقاله بررسی ساختار طرح و نقش و تنوع قالی‌های اصیل کردی منطقه خراسان است. این تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و با رویکرد کیفی به بررسی عناصر تشکیل‌دهنده طرح و نقش قالی‌های کردی خراسان شامل (ترنج، لچک، نقش‌مایه‌های متن و حاشیه) در هر دو ناحیه کردنشین (خراسان رضوی و شمالی) پرداخته است. جامعه آماری در این تحقیق متمرکز بر دو منطقه خراسان (رضوی و شمالی) با توجه به تجمع اصلی کردهاست. نحوه انتخاب نمونه‌ها به شیوه هدفمند (غیرتصادفی) و بر اساس فراوانی در منطقه بوده است. بدین منظور 4 شهرستان با 13 روستا در خراسان رضوی و 6 شهرستان با 21 روستا در خراسان شمالی بررسی شدند. روش جمع‌آوری اطلاعات در پیشینه و سوابق تاریخی این قوم به شیوه کتابخانه‌ای و شناسایی نمونه قالی‌ها به شیوه میدانی توسط نگارندگان به دست آمده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد طرح و نقش قالی‌های کرد خراسان تنوع زیاد و ساختار مشابهی در طرح و نقش دارد. نقش‌مایه‌های به کار رفته در قالی‌هایشان برگرفته از طبیعت پیرامون زندگی مانند اشیاء متداول روزمره، جانوران، گیاهان و برخی نقوش کاملاً انتزاعی انسانی است. مطالعات نشان می‌دهد که برخی از طرح‌ها و نقوش به کار رفته در قالی‌های کردی خراسان از جمله تولیدات اصیل و منحصر به فرد خاص این منطقه نیز محسوب می‌شود که نقش‌های به کار رفته در این قالی‌ها از نوع هندسی و ذهنی با الگوپذیری از عوامل پیرامونی چون طبیعت، باورها و اعتقادات است و در برخی موارد نیز نقش‌مایه‌های رایج در بین کردهای شمال غرب نیز با تغییراتی همراه بوده است.</p> <div><p style="text-align: justify;"></p> <hr align="left" size="1" width="33%" ><p style="text-align: justify;"></p></div> <div style="text-align: justify;">Kurds of Khorasan regions live in its northern regions and are called kurmanj. During the rule of the Safavid dynasty, Kurds of Turkey, Syria and Caucasus in west Azerbaijan were moved to Khorasan to evade invasions of the Ottomans and were settled there. This movement of Kurds from Western Iran to northern Khorasan and their adjacency with Balooch and Turkmen people influenced their carpet weaving traditions. The present paper attempts to investigate the structure of designs and motifs and diversity of genuine Kurdish rugs in Khorasan region. This descriptive analytical study takes a qualitative approach to study the elements like Medalion, corners, field and border motifs in designs and motifs of Kurdish rugs of both Northern and Razavi Khorasan provinces. The statistical population of the study was both Northern and Razavi Khorasan provinces and its main concentration is on Kurdish provinces. As a result, our towns and 13 villages in Razavi Khorasan province were investigated along with 6 towns and 21 villages in northern Khorasan. The data for the study were collected through library studies on the history of this ethnic group and rug samples were collected via field studies conducted by the authors. it was concluded that designs and motifs in Kurdish rugs of Khorasan are highly varied; yet, the structure of designs and motifs are similar. Motifs used in these rugs are taken from everyday objects, plants, flowers and, in some cases, even abstract concepts of human nature. The study also revealed that some of the designs and motifs in Kurdish rugs of Khorasan region are genuinely unique products attributed to specific individuals and their motifs are geometrical and mental shapes modeled after nature and beliefs. However, these motifs have changed compared to Kurdish rugs from northwestern regions of Iran.</div> قالی, طرح و نقش, کرد, خراسان. Rug, Design and motif, Kurd, Khorasan 63 92 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-608-1&slc_lang=fa&sid=1 akram bakhshi اکرم بخشی 10031947532846001859 10031947532846001859 No دانشکده فرش دانشگاه هنر اسلامی تبریز ali vandshoari علی وندشعاری 10031947532846001860 10031947532846001860 Yes دانشکده فرش دانشگاه هنر اسلامی تبریز