fa شناسایی ویژگی های فرش‌بافی دوره ترکمانان بر اساس نگاره‌های خاوران‌نامه ابن‌حسام تاریخ فرش علمی - پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">پژوهش‌های تاریخی وابسته به اسناد هستند و آثار هنری در این مطالعات می‌توانند نقش اسناد را ایفا کنند. تاریخ فرش‌بافی در برخی از ادوار تاریخی مبهم است و بررسی مستندات، مکتوبات و تصاویر برجای مانده از آن‌ها می‌تواند راهگشا باشد. خاوران‌نامه ابن‌حسام حاوی نگاره‌هایی است که در برخی از آن‌ها تصویر فرش موجود است. نوشتار پیش‌رو به این پرسش پاسخ می‌دهد: اطلاعاتی که نگاره‌های خاوران‌نامه ابن‌حسام به عنوان سندی تاریخی درباره هنر فرش‌بافی ترکمانان به نمایش می‌گذارند شامل چه مواردی است؟ شناخت کیفیت و تنوع &nbsp;نقشه فرش‌ها و اهمیت آ‌ن‌ها در بازه زمانی یاد شده، مهمترین هدف پژوهش است. به‌واسطه اهمیت تاریخ نگاری فرش در حفظ هویت مهمترین هنر-صنعت ایرانی، مطالعه حلقه‌های مفقود و ابهامات تاریخی فرش ایرانی ضروری می باشد و در راستای این ضرورت، پژوهش حاضر صورت پذیرفته است. نتایج نشان می دهد که خاوران‌نامه با حداقل فاصله زمانی میان سرایش و تصویرسازی در مطالعه تاریخ فرش ترکمانان ایران حائز اهمیت است. نقوش و جزئیات قالی‌های تصویر شده نسبت به نظایر پیشین خود از کیفیت پایین‌تر اما از قالب‌های متنوع‌تر برخوردارند. این پژوهش به روش تاریخی انجام شده و در گردآوری اطلاعات از شیوه مشاهده در کنار منابع کتابخانه ای و اسناد بهره‌برداری شده است.</p> <p dir="ltr" style="text-align: right;"></p> <p style="text-align: justify;">As valuable historical documents, works of art can dramatically contribute to historical research. History of carpet-weaving is vague in some periods and should be clarified by the help of the surviving documents and manuscripts. Ibn Hessam&#39;s <em>Khavaran-nameh</em> contains illustrations depicting carpets. The present paper seeks to analyze and extract information from the carpet illustrations in <em>Khavaran-nameh</em>. The focus is on the identity quality and diversity of designs over time. The significance of this study comes from the fact that historiography of carpet-weaving, as the most important Iranian art/craft, and resolving its historical ambiguities is central to an integrated national identity. The findings suggest that <em>Khavaran-nameh</em> is important in the study of Turkaman carpets because it was illustrated shortly after being composed. Although the details of its illustrations are not of high quality, they show a broader variety in comparison with other similar works.<br> &nbsp;</p> قالی, طرح و نقش, خاوران‌نامه, ترکمانان, نگارگری carpet, design, Khavaran-nameh, Turkamans, miniature painting 89 106 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-224-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Marasy محسن مراثی marasy@shahed.ac.ir 10031947532846001587 10031947532846001587 No Univedrsity of Shahed دانشگاه شاهد Rezvan ahmadi Payam رضوان احمدی پیام rezvan.a.p@profs.semnan.ac.ir 1754982761 10031947532846001588 Yes University of Semnan گروه فرش دانشگاه سمنان