fa گاه‌های آفرینشی در برخی از فرش‌های شیری فارس نماد شناسی و اسطوره شناسی علمی - پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;">عنصر مشترک در فرش<span dir="LTR">‌</span>های شیری فارس، شیر (نماد دلاوری) است و گاهی بدان شمشیر (نماد قدرت و جنگ)، خورشید کامل یا نیمه که تعابیری چون شمس<span dir="LTR">‌</span>الدین (خورشید دین/ لقب حضرت علی(ع)) را برایش در نظر می<span dir="LTR">‌</span>گیرند، افزوده می<span dir="LTR">‌</span>شود. علاوه بر تصویر شیر و خورشید، تصاویر حملۀ شیر به گاو که در هنر ایران سابقۀ طولانی دارد، به نحو دیگری در فرش<span dir="LTR">‌</span>های شیری فارس جلوه<span dir="LTR">‌</span>گر می<span dir="LTR">‌</span>شود. تقویم، تغییر فصول و گردش کواکب عامل تأثیرگذاری بر نمادپردازی<span dir="LTR">‌</span>های هر دوره بوده است. ایزدبانوان و ایزدان خورشیدی و آبی، در آسمان و زمین، نماد خاص خود را داشته که شکل لاهوتی و ناسوتی ایشان در ارتباط با مفاهیمی همچون حرکت اجرام سماوی (مهر/ خورشید، زهره، تیر، بهرام) و حیواناتی چون شیر و گاو می<span dir="LTR">‌</span>باشد؛ ازاین‌روی ترکیب شیر و گاو، به لحاظ صور فلکی، خاص استان فارس (اقلیم سوم) است و تصویر شیر و خورشید نیز خاص دیگر نقاط ایران (اقلیم چهارم) می<span dir="LTR">‌</span>باشد. تصویر شیر و خورشید اقلیم چهارم در مطابقت<span dir="LTR">‌</span>های کیهانی و نجومی، در واقع ترجمۀ دیگری از شیر و گاو اقلیم سوم است.</span></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;">روش تحقیق در این پژوهش تحلیلی ـ توصیفی است و گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه<span dir="LTR">‌</span>ای و اسنادی (تصویری/ آثار هنری) صورت گرفته است تا وجوه اشتراک این مهین‌الهه‌گان در جوامع کهن و ریشه<span dir="LTR">‌</span>های هنری و تصویری مشترک میان آناهیتا، مهر، تیر و بهرام مشخص شود؛ چراکه این ایزدان، بر هم تأثیر و تأثرات متقابلی داشته<span dir="LTR">‌</span>اند و نمود مینوی وظایفشان در جشن<span dir="LTR">‌</span>های آفرینش، صور فلکی و سپس بر کالبد فرش‌های شیری فارس ظهور یافته است.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;">The common element in the Persian Shiri carpets is lion, sometimes accompanied with Sword and full or half sun. Sword is a symbol of power & war and Sun is a symbol of Imam Ali (PBUH). In addition to lion and sun, pictures of lion-cow-attack, with their ancient history in Iranian art, are represented in Fars&rsquo; Shiri carpets in other methods. For this reason, calendar, changes of seasons & Star Circuits are factors affecting on symbolism of each period.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;">Solar gods & goddesses or Water gods & goddesses have symbols in sky & earth, representing their divine form, in relation with concepts like movements of stars and planets (sun, Venus, Mercury, and Mars) and animals like lion and cow. The combination of lion and cow is specifically for the district of Fars (the third land); so is the combination of lion and sun for other districts of Iran (the fourth land). The combination of lion and sun as the representation of the forth land is another interpretation of the combination of lion and cow as the representation of the third land, according to astronomical and sidereal concordances.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;">This descriptive-analytic paper tries to find points of similarity between gods & goddesses in ancient civilizations, and illustrates & analyzes the roots of their shapes for finding common forms between Anahita, Mehr, Tir & Bahram through document and library research. The reason is that these gods & goddesses have retrospective effects and the heavenly representation of their duties were existent in celebrations of creation.</span></p> <p style="text-align: justify;"></p> ناهید, مهر, تیر, بهرام, گهنبار (جشنهای آفرینش), فرش‌های شیری فارس. Nahid, Mehr, Tir, Bahram, Celebrations of Creations (Gahambar), Shiri (lion) Fars’ carpets. 55 76 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-212-3&slc_lang=fa&sid=1 Pashootani zadeh Azadeh آزاده پشوتنی زاده pashootanizadeh@gmail.com 10031947532846001511 10031947532846001511 Yes پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری.