Najarpour Jabbari S, Nadalian A, Ayatollahi H, Pourrezaiean M, Kafshchian Moghadam A. A Comparative Study of Motifs of the First-century Carpets of the Safavid Era with the Painting in the Same Period Case Study: Comparison of two Certain Carpets . goljaam 2012; 8 (21) :77-97
URL:
http://goljaam.icsa.ir/article-1-479-fa.html
نجارپور جباری صمد، نادعلیان احمد، آیت اللهی حبیب اله، پوررضائیان مهدی، کفشچیان مقدم اصغر. مطالعه تطبیقی نقوش فرش سده نخست عصر صفوی با نگارگری همان دوره موردکاوی: مقایسه تطبیقی دو قالی . نشریه علمی گلجام. 1391; 8 (21) :77-97
URL: http://goljaam.icsa.ir/article-1-479-fa.html
1- دانشگاه شاهد
2- دانشگاه تهران
چکیده: (7718 مشاهده)
یکی از دورههای شکوفایی صنعت قالی ایران و گسترش بازرگانی آن به عصر صفوی و بهخصوص قرنهای دهم و یازدهم هجری قمری مربوط میشود. توجه بیشتر حکومت به مقوله هنر و هنرمندان و گسترش امکانات از یکسو، و توجه و رغبت سایر استادان هنر از جمله تذهیبکاران و نگارگران به طراحیهای زیبا و دقیق قالی در کنار پیشرفت صنعت رنگرزی از سوی دیگر، باعث شد که قالیبافی در آن زمان در زمینه هنر و صنعت، مقامی ویژه پیدا کند. حال سؤال اصلی پژوهش این است که طراحان قالی ایران در مناطق جغرافیایی مختلف و در زمانهای گوناگون و در بافتههای متنوع چه کسانی بودند؟ و منبع اصلی الهام هنرمندان قالی در طراحی آن دوره چه بوده است؟ فرضیه اصلی این است که نگارگران بزرگ برخی از قالیهای عصر صفوی را طراحی میکردند. با توجه به گستره موضوع، در این مقاله به روش تطبیقی دو نمونه از قالیهایی که از آن دوره باقی ماندهاند با نگارههای همان دوره مورد مطالعه گرفت. با بررسی آثار هنری بهجا مانده از آن دوره، مشاهده میشود که اکثر هنرها، از جمله هنرهای سنتی و معماری، با یکدیگر قرابت نزدیکی داشتند که نشاندهنده مدیریت هنری واحد در نظام فرهنگی آن عصر بود و این مسئولیت بهعهده نگارگران و معماران برجسته نهاده شده بود. توجه به مطابقت نگارهها با نقشمایههای قالی در همان دوره نشان میدهد به احتمال زیاد نگارگران بزرگی از جمله کمالالدین بهزاد، آقامیرک اصفهانی و سلطانمحمد عراقی و... در طراحی برخی از این قالیها دست داشتهاند و قالیهای نفیسی برای دربار صفوی مستقیماً زیر نظر این استادان بافته شده است. و از طرف دیگر با تربیت طراحان قالی که این طراحان ادامه دهنده شیوه استادان خود بودند، بهنوعی تأثیر غیرمستقیمی بر تحول نقشمایههای قالی در عرصه تولید و صادرات داشتهاند. بهطوری که طراحان قالی در مراکز تولیدی از آثار و طراحیهای این استادان الهام میگرفتند.
نوع مطالعه:
علمی - پژوهشي |
موضوع مقاله:
طرح و نقشه دریافت: 1396/12/7 | پذیرش: 1396/12/7 | انتشار: 1396/12/7