سال 1395، شماره 30 - ( پاییز و زمستان 1395 )                   سال 1395 شماره 30 صفحات 5-25 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

شریف حبیبه، اسکندرپور خرمی پرویز، فهیمی فر اصغر. مطالعه تأثیر عناصر موجود در طبیعت بر نقوش گلیم جیرفت . مجله علمي پژوهشي گلجام . 1395; 1395 (30) :5-25

URL: http://goljaam.icsa.ir/article-1-87-fa.html


1- مربی دانشگاه جامع علمی و کاربردی جیرفت
2- مربی و عضو هیئت علمی گروه هنراسلامی دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس
3- استادیار و عضو هیئت علمی گروه پژوهش هنر دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس
چکیده:   (200 مشاهده)

طراحی نقوش گلیم و فرش، دارای ارزش‌هایی است که علیرغم توجه بسیاری از هنرمندان و هنردوستان، هنوز جای بررسی بسیار دارد. زیرا که تمام هنرمندان و پژوهشگران بر این باورند که این نقوش از طبیعت الهام گرفته شده است. دیدگاه طراح نقوش گلیم جیرفت نسبت به مسائل مختلفی که مضمون آثارش را تشکیل می‌دهد، نگرشی آرمانی بوده که زائیده‌ی فکر و باورهای هنرمند، بنا به الهامات، احساسات و اشتیاقش می‌باشد. لیکن هنرمند طراح نقوش گلیم جیرفت سعی دارد که مخاطب خود را از طریق دگرگونی طبیعت زیبا، به زیبایی ازلی و مطلق رهنمون سازد، این همان سلوکی است که خود نیز پیموده است. نوشتار پیش روی سعی دارد که با نگاهی به نقوش گلیم جیرفت؛ آن‌ها را از نظر ویژگی‌های تصویری و نیز وجود تشابهشان با برخی از عناصر طبیعت و چگونگی تطبیق آن‌ها با طبیعت مورد مطالعه و بررسی قرار دهد، این پژوهش از لحاظ ماهیت؛ توصیفی، تحلیلی و تاریخی بوده و به روش میدانی- کتابخانه‌ای تدوین یافته است. ضرورت انجام چنین تحقیقی می‌تواند هنرمندان و طراحان نقوش را به شناخت دقیق‌تری نسبت به دیدگاه طراحان گذشته و شیوه تغییرات این فرم‌ها آشنا سازد. بر اساس تقسیم بندی نقوش به چهار گروه: گیاهی، حیوانی، اشیاء و انتزاعی- اقتباسی، این نتیجه حاصل گردید که از لحاظ گستردگی نقوش در فضای متن و حاشیه گلیم‌های جیرفت، گروه حیوانی در درجه‌ی اول؛ و پس از آن، به ترتیب گروه انتزاعی – اقتباسی، اشیاء و گیاهی قرار دارد. این نقوش متأثر از منطقه جغرافیایی و نیز اعتقادات مردم بافنده آن است.

واژه‌های کلیدی: نقوش گلیم جیرفت، گیاهی، جانداران، اشیاء، انتزاعی- اقتباسی
این مقاله برگرفته از پایان نامه‌ی کارشناسی ارشد حبیبه شریف با عنوان زیبایی شناسی گلیم جیرفت، با نگاهی به طرح و رنگ آن است که در دانشگاه تربیت مدرس به راهنمایی آقای پرویز اسکندرپور خرمی و مشاوره دکتر علی اصغر فهیمی فر انجام شده است.
     
نوع مطالعه: علمی - پژوهشي | موضوع مقاله: رنگرزی و مواد اولیه
دریافت: ۱۳۹۳/۱/۱۹ | پذیرش: ۱۳۹۶/۳/۶ | انتشار: ۱۳۹۶/۳/۲۰

فهرست منابع
1. اکو، امبرتو (1391). تاریخ زیبایی (نظریه‌های زیبایی در فرهنگ‌های غربی). ترجمه هما بینا. موسسه تالیف، ترجمه و نشر آثار هنری متن. تهران.
2. پرهام، سیروس،(1370). دست بافت‌های عشایری و روستایی فارس. ج 1. چاپ دوم. امیرکبیر. تهران.
3. جزایری، زهرا،(1370). شناخت گلیم. چاپ اول. سروش. تهران.
4. حصوری، علی،(1371). فرش سیستان (تک مضمونی‌های فرش1)، چاپ اول، فرهنگان. تهران.
5. دریائی، نازیلا،(1386). زیبایی شناسی در فرش دستباف ایران. مرکز ملی فرش ایران. تهران.
6. ژوله، تورج،(1381). پژوهشی در فرش ایران. چاپ اول. یساولی. تهران.
7. قاسمی، مریم،(1383). نقش و رنگ دست بافته‌های تالش. سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان گیلان. گیلان.
8. کوپر،جین،(1380). فرهنگ معاصر نمادهای سنتی. ترجمه ملیحه کرباسیان. فرشاد. تهران.
9. هال، آلستر؛ ویووسکا، جوزه لوچیک،(1377). گلیم. ترجمه شیرین همایونفر و نیلوفر شایان چاپ اول. نشر کارنگ. تهران.
10. یاوری، حسین،(1389). شناخت گلیم و گلیم مانندهای ایران. چاپ اول. آذر و سیمای دانش. تهران.
11. ابراهیم زاده، فرزام؛ مبینی، مهتاب،(1368). بررسی نقوش گبه های ایرانی. کتاب ماه هنر. شماره 169.
12. افضل طوسی، عفت السادات(1391). گلیم. حافظ نگاره بز کوهی از دوران باستان. فصلنامه ی نگره. شماره 21.
13. تاشکیران، اِم.نوردن(1391). مطالعه‌ی مفاهیم نمادین نقش مایه‌ها بر روی گلیم. ترجمه مهدیه سلیمی و محمد افروغ. کتاب ماه هنر. شماره 172. دی‌ماه.
14. شاد قزوینی، پریسا(1389). گنج پنهان در نقش‌های گلیم گیلان. فصلنامه‌ی گنجینه‌ی اسناد. سال بیستم. دفتر اول. شماره 77.
15. شادقزوینی، پریسا(اردیبهشت 1388). تنوع نقش در گلیم‌های دست بافت گیلان. کتاب ماه هنر. شماره 128.
16. شه بخش، سید محمد(1384). نقوش تزیینی بلوچ. کتاب ماه هنر. بهمن و اسفند. شماره 89 و 90.
17. فرهادی، مرتضی(1379). مازَنجیل: نشانه شناسی و ردیابی فرهنگی، نگاهی مردم شناختی در گلیمینه‌های کورکی. کتاب ماه هنر. مرداد و شهریور. شماره 23 و 24.
18. قهرمانی نژاد، پروین(1383). ماهنامه قالی ایران. دوره‌ی چهارم. شماره 59.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
کد امنیتی را در کادر بنویسید

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گلجام؛ دوفصلنامه علمی-پژوهشی فرش دستباف می باشد.

بازنشر اطلاعات: استفاده از مطالب ارایه شده در این پایگاه با ذکر منبع آزاد می باشد

© 2015 All Rights Reserved | Quarterly Scientific-Research Goljaam

Designed & Developed by : Yektaweb